AB  VETERİNER HEKİM PLATFORMU BASIN AÇIKLAMASI

KUŞ GRİBİ TEKRAR TÜRKİYE’DE, YAYILMA OLASILIĞI VAR

              Hekimlerin  “hakim” olması gereklidir.

               Yönetemediğimiz teşkilat ile hastalıkları önlememiz beklenemez…

            Birçok ülkede dünya turuna devam eden Kuş Gribi (Avian İnfluenza) ülkemizde tekrar görüldü. Karadeniz bölgesinde tespit edilen hastalığın kanatlı sektörünün yoğun olduğu Marmara bölgesine doğru yayılma eğilimde olduğu görülüyor. AB Veteriner Hekim Platformu olarak geçen yıllarda defalarca vurguladığımız tedbirlerin alınması için yöneticilere, sektöre ve kamuoyuna tekrar çağrı yapıyoruz. Kuş gribi gibi salgın hastalıklarla (Kırım-Kongo kanamalı ateşi, kuduz, Şap, Şarbon vb.) mücadelede başarı için veteriner hizmetlerinin etkin hale getirilmesi zorunludur. Veteriner hekimler, hizmetlerine “hakim” olmak zorundadır. Yönetemediğimiz teşkilat ile hastalıkları önlememiz beklenemez!

            Bu günkü şartlarda kuş gribi hastalığının tüm dünyadan eradikasyonu (ortadan kaldırılması) mümkün değildir. Hastalık dönüp dolaşıp ülkemize tekrar gelecektir. Hiçbir ülke kendi başına kuş gribi hastalığı ile mücadelede başarılı olamaz. Tüm ülkelerin birlikte çalışması ile hastalığın zararları en az seviyeye indirilebilir. Alınacak etkin tedbirler, yaygın iletişim ve erken uyarı sistemleri ile salgınların sınırlı odaklar halinde kalarak yayılması önlenebilir. Bu konuda en önemli görev veteriner sağlık çalışanlarına düşmektedir.

            Türkiye’de kuş gribi hastalığının teşhisi dünya standartlarında hızlı ve doğru şekilde yapılabilmektedir. Türkiye bu alanda deneyim ve bilgi birikimine sahip uzman veteriner hekimlere sahiptir. Hastalığın teşhisi ile ilgili hiçbir sorun Türkiye’de yoktur.

            Ancak, Tarım Bakanlığı taşra teşkilatında yeterli sayıda veteriner hekim, yardımcı sağlık personeli, araç/gereç olmadığı ve ziraat işleri ile veteriner hizmetlerinin birlikte idare edilmeye çalışıldığı mevcut heterojen yapılanmada hayvan hastalıkları ile mücadele hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülemediği açıktır. Geçmişte yaşanan ve hayvancılığımıza, ekonomimize büyük zararlar veren acı tecrübelerle (Sığır Vebası ve Şap salgınları gibi) bu durum sabittir

            Ülkemizde son derece modern ve yüksek biyogüvenlik şartlarını haiz entegre kanatlı tesisleri bulunmaktadır. Nitekim geçmiş salgınlarda kanatlı sektörüne bulaşma olmamıştır. Ancak, bundan sonra da olmayacak anlamına gelmez.Bu gerçek göz ardı edilmeden biyogüvenlik önlemleri aynı sıkılıkta devam ettirilmelidir.

            Dünya Sağlık Örgütü ve benzeri kuruluşlar sürekli olarak kuş gribi hastalığı konusunda riskin hiçbir zaman sıfırlanamayacağı ve hazırlıklı olunması uyarıları yapmaktadırlar.  Bu önemli konuda her kurum ve kesim sorumluluklarını tam olarak yerine getirmeli ve risk olasılığını en aza indirmelidir. Özellikle insan hekimleri ile veteriner hekimler arasındaki bilimsel/teknik işbirliği, son yıllarda ABD ve AB’nin gündemine tekrar gelen “Tek Tıp, Tek Sağlık” konsepti de dikkate alınarak geliştirilmelidir.

            AB Veteriner Hekimler Platformu olarak hastalıkla ilgili önemli noktaları tekrar hatırlatmak, olası büyük salgınlar için yetkilileri tekrar uyarmak istiyoruz. Bu konuda yanlış bilgilerle büyük paniklerin yaşanmasına neden olarak ülkeye ve sektöre zarar vermek ne kadar tehlikeliyse, insan ve hayvanlarda ciddi bir salgın olasılığını görmezden gelmekte

o kadar tehlikeli olacağı unutulmamalıdır.

Kuş gribi hastalığıyla ilgili olarak önemli gördüğümüz noktalar aşağıda sıralanmıştır:

·         Tavuk vebası olarak da bilinen hastalık, kuş gribi virüslerinin sebep olduğu kanatlı hayvanların çok bulaşıcı ve öldürücü bir hastalığıdır.

·         Kuş gribi, evcil kanatlı hayvanları daha çok etkilemekle beraber, bütün kanatlı hayvanlarda ve domuzlarda da görülebilir. Bunların yanı sıra, hastalık insanlara, atlara, kedilere, balina ve fok balığı gibi deniz memelilerine de bulaşabilir.

·         Kuş gribi Dünya’da salgınlara yol açan ve ülke sınırlarını aşan pandemik karakterli Zoonoz hastalıktır.

·         Hastalığın tedavisi yoktur.Hastalıkla mücadelede koruyucu hekimlik kuralları geçerlidir

·         Virüs 56°C’de 3 saatte, 60°C’de 30 dakikada etkinliğini yitirmektedir. Formalin ve iyot içeren dezenfektanlar virüse karşı etkilidir.

• Hastalığın kesin teşhisi virüs izolasyonu ile yapılır. Bu işlem 24 saat ile bir hafta zaman alabilir. Ancak hastalığın ön tanı olarak hızlı teşhisi 15 dakikada yapılabilen hızlı teşhis teknikleri de bu gün için mevcuttur ve kullanılmaktadır.
• Halk sağlığı açısından çok ciddi ve öldürücü hastalık olması sebebi ile hasta veya hastalıktan şüpheli kanatlı hayvanlar ile insanların temastan kaçınmaları son derece önemlidir.
• Hastalık hava ile taşınmaz. Bulaşmada direk ve endirekt bulaşma ve doğrudan hastalık etkeni ile temas etme son derece önemlidir.
• Mücadelede görevli kişilerin koruyucu elbise giymeleri, maske takmaları, eldiven kullanmaları kendi sağlıkları açısından son derece önemlidir.  
• Hastalıkla mücadelede Tarım Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığının koordineli ve işbirliği yapması ve vatandaşlarımızın çalışmalara katılımının sağlanması etkin mücadelede için gereklidir.
• Hastalıkta mücadele edecek kamu ve özel sektöre ait; sağlık, teknik ve yardımcı hizmetlerde görev alan personelin hastalıkla mücadele konularında sürekli hizmet içi eğitimlerinin yapılması, halkın hastalık hakkında yeterince bilgilendirilmesi gereklidir.
• Kuş avcılığının yasaklanması ve yasağa titizlikle uyulmasının sağlanması konusunda yeni mevzuat düzenlemeleri yapılmalıdır.
• Hastalıkla mücadelede iyi yetişmiş, deneyimli personel, biyogüvenlik düzeyi yüksek ve alt yapısı iyi donatılmış laboratuarların varlığına ihtiyaç vardır.
• Hastalıkla mücadelede görev alan veteriner hekimlerin ve yardımcı personelin; bilgi birikimleri, hızlı karar verebilme ve uygulayabilme yetkinliklerinin olması şarttır. Bu nedenle, bağımsız il ve ilçe Veteriner Teşkilatlarının, AB normlarında yeniden kurulması öncelikli ve son derece önemli bir konudur. Ayrıca, kamuda boş durumda olan veteriner hekim ve  veteriner sağlık teknisyeni kadrolarına açıktan yeni atamalar yapılarak, eksiklikler hızla giderilmelidir.
• Teşkilatta ve laboratuarlarda çalışan veteriner sağlık çalışanlarının özlük hakları son derece kötü durumdadır. Yaşam koşullarının ağırlaştığı günümüzde ciddi geçim sıkıntısı içindedirler. Mağduriyetlerin giderilmesi, moral ve motivasyonlarının yükseltilmesi için özlük haklarının bir an önce düzeltilmesi gereklidir.
• Hastalıkla mücadele bir zaman diliminde olmayacaktır. Yani hastalık hiçbir zaman son bulmayacaktır. O nedenle yıllarca sürecek mücadele için çok uzun vadeli ulusal ve uluslar arası mücadele stratejilerinin geliştirilmesi zorunluluktur ve planlamaların uzun süreli yapılması gereklidir.
• İnsanlar arasında yaşanacak büyük salgınların meydana çıkması olasılığı yüksektir. Acil eylem planlarının sürekli güncellenmesi ve kağıt üzerinde bırakılmadan her yıl sivil savunma örgütlerinin de görev alacağı tatbikatların yapılmasında yarar vardır.
• Her türlü yabani ve evcil kanatlı ölümleri görüldüğünde ihmal edilmeden en yakın kurumlara iletilerek bölge laboratuarına muayene için gönderilmelidir.                
• Köy tavukçuluğunda hayvanların açıkta (salma) beslenmeleri engellenmelidir. Hastalığın görüldüğü yerlerdeki köy yumurtaları hiçbir şekilde tüketilmemelidir.
• Hastalık görülen mahallerde her türlü nakliye aracı ve tavukçulukta kullanılan alet/ ekipmanın temizlik ve dezenfeksiyonu yapılmalıdır.
• Hastalıktan ölen veya ölü bulunan kanatlı hayvanlar gelişigüzel etrafa atılmamalı, uygun şekilde imha edilmelidir. Kedi ve köpek gibi hayvanların ölü kanatlıları yemelerine izin verilmemelidir. Hastalık kedilerde ölümler yapmaktadır.
• Semt ve canlı hayvan pazarlarında kanatlı hayvan (çıkma tavuk, civciv vb.) satışlarına izin verilmemelidir. Kanatlı hayvan ve hayvansal ürünlerinin kontrollerinin yapılmasında titiz davranılmalıdır. Tüm faaliyetler kayıt, denetim ve kontrol altında tutulmalı ve Bakanlığın hazırladığı/hazırlayacağı yönetmelik ve talimatlara uymayanlar hakkında yasal işlem yapılmalıdır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur. 12.02.2008

AB VETERİNER HEKİM PLATFORMU

web: www.mvho.org         e-posta: bilgi@mvho.org