Yerel yönetimler çoğulcu demokratik katılımın en güzel biçimiyle oluştuğu kurumlardır. Halkın kendi seçtiği idareciyi yine kendi arasından seçtiği meclis üyelerince denetlemesi, böylece halkın huzur ve refahı doğrultusundaki çalışmaların sağlanması ve ilgili altyapı ve çevre problemlerinin süratle çözüme kavuşturulmasının hedeflenmesi, açık toplum fikrinin en güzel örneğini teşkil etmektedir. Ancak merkeziyetçi bürokratik anlayış ve işleyişin var olduğu günümüzde, politik baskılar ve kısıtlamalar ile bu yönetimlerin istenilen hedeflere uygun olarak hareket etmeleri oldukça güç görünmektedir. Kamu harcamaları yönünden belediyelere düşen gelirin az olması, yönetimlerin kendi makro plan ve diğer projelerini uygulayamaz hale getirmektedir. Bunun yanında her yeni seçimle birlikte görülen kadro değişiklikleri ile bir sil baştan olayı yaşanmakta, bir önceki dönemden devralınan projeler yarıda bırakılmaktadır. İnsan faktöründen kaynaklanan köşe dönmeci zihniyetlerde belediye hizmetlerinin belli grup ve menfaatler doğrultusunda oluşmasını sağlayarak bu olumsuzlukları daha da artırabilmektedir. Tüm bunlar yerel yönetimleri gerçekte sorumlu oldukları halk kitlelerine karşı, işlevlerini yapamaz bir hale getirmektedir. Ancak gerçekleştirilecek bir yerel yönetim reformu ile merkezi yönetimin genelde denetim fonksiyonunu üstlenerek, mahalli idareler yetki ve finansman transferini hızlandıracak tedbirlerin uygulamaya konulması, yerel yönetimlerde hizmet ve gelişmenin büyümesi yönünde adımların atılmasını sağlayabilir. Diğer yandan belediye veteriner hekimlerin yerel yönetimlerin işleyişi hakkındaki bilgi ve tecrübelerini süratle geliştirmeleri şarttır. Veteriner hekimler bulundukları kurum ve konum itibariyle mevcut görevlerini sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmek için yerel yönetimle ilgili diğer konularda da bilgi sahibi olmalıdırlar. Bugün bir belediye veteriner hekimi sosyal ve ekonomik kalkınma planları, imar planları vs. hakkında sağlayacağı bilgileri hizmet üretim aşamalarında kullanabilmelidir. Kamu tüzel kuruluşları olan belediyelerden, halkın refah ve mutluluğu yönündeki problemleri çözüme kavuşturması beklenir. Belediyeler de üstlerine düşen görevleri yerine getirmede üç türlü hizmet ünitesinden oluşan bir çerçevede hareket ederler. Bunlar ise;

1. Demokratik parlamenter anlayışın gereği olarak halk tarafından seçilen belediye meclis üyeleri ve belediye başkanları,
2. Belediye personeli (işçiler, memurlar ....) ile,
3. Belediye encümenidir.

Bunlar belediye encümeni 1580 sayılı belediye kanununun 88.maddesine göre belediye meclisinin kendi arasından seçtiği daimi encümenler ve belediyede bulunan hizmet birimlerinin amirlerinden (veteriner işleri müdürü, veteriner hekim, personel müdürü, hesap işleri müdürü vs) oluşmaktadır. Bilindiği veya anlaşılacağı üzere belediye veteriner hekimleri belediye encümeninin doğal üyesidir. Yerel yönetimlerdeki veteriner hekimlerin belediye encümeni olarak görevleri yanında, salgın ve bulaşıcı hastalıklar ile mücadele ve hayvansal kaynaklı maddelerin ve hayvanların kontrolü hususunda da görevleri bulunmaktadır. Aşağıda bu görevler sırasıyla ele alınmıştır.

I. Yerel Yönetimlerde Veteriner Hekimlerin Belediye Encümeni Olarak Görevleri, 1580 Sayılı Belediye Kanunu İle Belirlenmiş Olup, Bunlar;

1. 1580 sayılı belediye kanununun 83.maddesi uyarınca:

1. Kesin hesap hakkında belediye meclisine görüş bildirmek,
2. Arttırma ve eksiltme şartnamelerini hazırlamak ve incelemek,
3. Bütçede aynı fasıl içindeki maddeler arasında aktarmalar yapmak,
4. Belediye başkanları tarafından hazırlanan bütçe taslağının ilk incelemesini yapmak,
5. Belediyelerin aylık gelir ve giderlerini gösteren cetvellerini inceleyip uygun bulursa onaylamak,
6. Muhasip hesaplarını incelemek ve gerekli tutanakları düzenlemek,
7. Beklenmeyen harcamalara ait ödeneğin nereye ve nasıl ödeneğine karar vermek,
8. Halkın huzuru için çeşitli yasak kararları almak ve bunun uygulanması yönündeki önlemleri oluşturmak, uymayanlara gerekli cezaları vermek,
9. Çeşitli yasalarla belediye meclisine verilen görevleri, meclis toplantı halinde olmadığı zaman, meclis yerine geçerek karara bağlanmasında görev almak,
10. Belediye taşınır mallarının gerektiği zaman ihalesine karar vermek,
11. Belediye memurlarının işe alınması işten çıkarılması, yükseltilmeleri ve cezalandırılmaları konularında karar vermek,
12. Yıl içerisinde kullanılmayan ödeneğin ertesi yıl bütçenin ilgili maddesine nakline karar vermek,

    2. 1580 sayılı belediye kanununun 88.maddesi uyarınca belediye encümeni toplantı günlerini önceden tespit etmek ve encümene gelen konuları bir haftada neticelendirmek,

3. 1580 sayılı belediye kanununun 90.maddesi uyarınca herhangi bir sebeple meclis üye sayısının yedeklerin de getirilmesinden sonra meclis üye tam sayısının yarısına düşmesi hallerinde, yeniden seçim yapılıncaya kadar belediye meclis görevlerini doğal üyeler ile yürütme konularında görevleri vardır.

Ayrıca diğer kanunlar açısından veteriner hekimler encümen olarak,

1. 3194 sayılı kanunun 18.maddesi uyarınca imar kanununa uygun olarak parselasyon planlarını onaylamak,
2. 3194 sayılı kanunun 32.maddesi uyarınca ruhsatsız yapıların yıkımına karar vermek,
3. 3194 sayılı kanunun 16, 33 ve 2981 sayılı kanun 18/c maddesinde yer alan görevler,
4. Belediye mücavir alanı içindeki 5 yıllık imar programlarındaki öncelikli düzenleme yerlerinin tespit ve uygulamasını yapmak,
5. Belediyece yapılan ihale işlerini yürütmek
6. 2942 sayılı kamulaştırma kanunu 5.maddesine göre yapılan kamulaştırmalarda kamu yararı bulunduğuna dair karar vermek,
7. 1608 sayılı kanunun ilgili maddesine ilişkin görevler ile
8. 4109 sayılı kanunun 3.maddesine ilişkin görevlerde de yerel yönetimlerde sorumluluk üstlenmektedirler.

Veteriner hekimler, 1050 sayılı muhasebe-i Umumiye kanununun 115.maddesine göre belediyelerin özel bütçeli idare olduğunu ve bu nedenle 12.01.1961 tarihinde yürürlüğe giren 95.01.1961 gün ve 237 sayılı taşıt kanunu kapsamında olduğunu bilmeli ve belediyelerin bu 237 sayılı taşıt kanununa dayanarak taşıt araçlarını satın alma, kullanma ve satma hususuna dikkat edilmelidir. 657 sayılı devlet memurları “Disiplin Kuralları ve aminleri hakkındaki yönetmeliğin” değişik 134.maddesine göre belediye disiplin kuralları, 1580 sayılı kanunun 88.maddesi uyarınca daire amirleri (veteriner hekim, personel müdürü, hesap işleri müdürü vs) ve seçilen daimi belediye encümeninden oluşur. Devlet memurunun bulunduğu fiil ve harekete uygun uyarma cezası, kınama cezası, aylık kesme cezası, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, devlet memurluğundan çıkarma cezası gibi uygulamalarda bir encümen üyesi olarak veteriner hekimler 657 sayılı kanunun 127, 141, 143 ve Anayasanın 129.maddesi ile Devlet Memurları Kanununun 130.maddesi uyarlarınca görevlerini titizlikle yerine getirmelidirler. Belediyelerde ihaleler belediye encümeni tarafından yapılır. Belediyelerde yüksek karar organı belediye meclisinin ihale yetkisi yoktur. Bu nedenle belediye encümeni olarak görev yapan veteriner hekimler “Suistimal ve haksız kazanca müsait olan ihale durumlarında” 2886 sayılı devlet kanununu esas almalı ve hareket etmelidirler. Kamulaştırma, kamu yararına, özel kişi ve kuruluşların taşınmazlarının, gerekirse şahsın itirazlarına rağmen cebren alınmasıdır. Anayasamızın 46 ve 2942 sayılı kamulaştırma kanununun 1.maddesi, idareleri "“Kamu yararını icap ettiren durumlarda” kamulaştırma yetkisi ile donatmıştır. Belediyelerin yapacağı kamulaştırmalarda kamu yararına kararını almaya yetkili merci belediye encümenidir.

II. Yerel Yönetimlerde Veteriner Hekimlerin Salgın Ve Bulaşıcı Hastalıklar İle Mücadele Hususundaki Görevleri:

1580 sayılı belediye kanununun ilgili maddeleri ve 08.05.1986 tarihli 3285 sayılı Hayvan Sağlık Zabıtası kanununun 9, 12, 30 ve 36.maddeleri uyarınca veteriner hekimler salgın ve bulaşıcı hayvan hastalıklarını ilgili mercilere bildirmek zorundadırlar.Ayrıca kuduzla mücadele etmek, bu amaçla koruyucu kuduz aşılaması yapmak, kuduz şüpheli hayvanların kontrolünü sağlamak ve bunları imha etmek, bu hususta gerekli tedbirleri almak, belediye veteriner hekimlerinin salgın ve bulaşıcı hastalıklar ile mücadele konusundaki görevleridir.

III. Yerel Yönetimlerde Veteriner Hekimlerin Hayvansal Kökenli Maddelerin ve Hayvanların Kontrolü Konusundaki Görevleri:

Belediye veteriner hekimleri belediye mücavir alanları içerisine nakledilen veya mezbahaya getirilen hayvanların antemortem ve postmortem muayenelerini yapmakla görevlidirler. Bu husustaki görevler 08.05.1986 tarihli 3285 sayılı Hayvan Sağlık Zabıtası kanununun 22, 33.maddeleri ile 89/13838 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliğinin 92, 96, 66, 67, 68.maddeleri uyarınca sabittir.Ayrıca ilgili belediyelerin mücavir alanları içerisinde faaliyet gösteren, hayvansal ürünler işleyen veya üreten imalathaneler ile her ne kadar ilgili bakanlıkların denetiminde olan 2678 sayılı kanuna tabii özel kombinalarda, belediye veteriner hekimleri de istedikleri zaman 1580 sayılı belediye kanununun ilgili maddelerine göre denetim yapma ve numune alma salahiyetine sahiptirler. Yukarıda verilenler yerel yönetimlerde özellikle yeni göreve başlayan veteriner hekimler açısından büyük önem taşımaktadır. Yerel yönetimlerdeki meslektaşlarımız, çalıştıkları belediyelerdeki siyasi yön ve baskılar ne olursa olsun, öncelikle devlet ve millet menfaatini göz önüne alarak, yerel yönetim kararlarına katılmalı ve kendilerine yakışacak şekilde görevlerini yapmalıdırlar. Ancak bu şekilde mesleğimizin saygınlığı ve itibarı korunacak ve daha da saygınlık kazanacaktır.

Faydalanılan Eserler

1. Anonim (1984): Belediye Yasaları, Ankara 32-35.
2. Aytaç, F. (1979): Açıklamalı Belediye Kanunu, Ankara 530-565.
3. Aytaç, F., Piler, O:; Gökçeer, F. (1992): Belediyelerimize rehber. Türk Belediyecilik Derneği ve Konrad Adenauer Vakfı Ortak Eğitim Projesi Yayını. Ankara, 11-120.
4. Karagözlüoğlu, H.F. ve Mumbuç, M.İ. (1980): Açıklamalı-İçtihatlı İmar Kanunu Uygulaması Ve Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları, Ankara 695-704.
5. Pınar, I (1983): Son Değişiklikleri ile Devlet Memurları Kanunu. Ankara 42-52.
6. Pirler, O. (1993): Belediyelerde Ve İl Özel İdarelerinde Alım, Satım, Kira İhale İşleri. Türk Belediyecilik Derneği-Konrad Adenauer Vakfı Ortak Yayını, Ankara 41-42.
7. Yayın T., Çelik, A., Acaroğlu, İ. Ve Ark. (1979): Belediye İşevlerine Nicel Bir Yaklaşım. Ankara 114-115.