VETERİNER KANUNU TASLAĞI

VETERİNER KANUNU
BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç Madde 1 - Bu Kanunun amacı, hayvanlardan ve hayvansal kökenli ham madde ve ürünlerden insan ve hayvanlara geçen hastalıklardan korunulması, bulaşıcı hayvan hastalıkları ile mücadele edilmesi, hayvansal kökenli ham madde ve ürünlerin güvenliğinin sağlanması, hayvanların korunması ve refahına yönelik faaliyetlerin icrasına dair usul ve esasların belirlenmesidir.
Kapsam Madde 2 - Bu Kanun a) İnsanları ve hayvanları, hayvanlarda bulunan hastalıklara karşı korumaya ve hastalıklara karşı yapılacak çalışmalara, b) Veteriner hizmetlerinin icrasında yer alan kurum, kuruluş ve kişilerin yetki ve sorumluluklarına, c) Hayvanların yetiştirilmesi, beslenmesi ve ticareti, üretimi, korunması ile hayvansal kökenli ham maddeler ve hayvansal kökenli ürünler, katkı maddeleri, yemler ve yem katkı maddelerinin ithalat, ihracat ve transit geçişler de dahil olmak üzere hammaddeden tüketime kadar ki tüm aşamalarda veteriner kontrollerinin yapılmasına ve bunlara ilişkin kayıtların tutulmasına, d) Hayvanlar, çiftlikler ve evcil ve yabani hayvanlarla iştigal eden diğer ticari kuruluşlar, pazarlar, toplama noktaları, mezbahalar, süt işletmeleri ve hayvansal kökenli gıda üreten diğer kuruluşların tescili ve bunlara ilişkin kayıtların tutulmasına, e) Hayvansal kökenli gıda maddesi üreten kuruluşların onaylanmasına, f) Hayvan sağlığı ve menşeine ilişkin kontrollerin yapılmasına, g) Hayvanların korunması ve refahına yönelik kuralların belirlenmesi, h) Veteriner tıbbi ürünlerinin kalitesi ile bunlara ilişkin ticaretin kontrolünü, ı) Bu Kanun kapsamında verilecek cezalara dair hükümleri kapsar
Tanımlar Madde 3 - Bu Kanunda geçen; Bakanlık:Tarım ve Köy işleri Bakanlığını, Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi: Bu kanunda belirtilen veteriner hizmetlerini uygulamak, uygulatmak, kontrol, denetim ve takibini yapmak, faaliyet alanı ile ilgili konularda yurtiçi ve yurtdışı kurumlarla ortak çalışmalar yapmak üzere Bakanlık tarafından görevlendirilen, en az Genel Müdürlük düzeyindeki bütçesi olan merkezi Bakanlık kurumunu, Resmi Veteriner Hekimi: Bakanlıkça bu Kanunun uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimleri, Serbest Özel Veteriner Hekim: Meslek Kanunun verdiği yetkiye göre, mesleğini serbest olarak icra etme yetkisine sahip veteriner hekimi, Yetkilendirilmiş veteriner hekim: Bu Kanunun 20 nci Maddesinde yer alan hükümlere uygun olarak Bakanlık tarafından resmi veteriner hekim yetkileri verilmiş veteriner hekimi; Zoonoz Hastalık: Hayvanlardan insanlara geçen bulaşıcı ve parazit hastalıkları, Hayvan: Su hayvanları, sürüngenler ve amfibyanlar da dahil olmak üzere her tür omurgalı ve omurgasız hayvanları; arıları Yabani hayvan: : Yabani yaşama alışmış, insanların sadece avlanarak, faydalanabildikleri bazen sürü halinde, bazen tek başına dolaşan ve üremeleri insan kontrolünde olmayan tilki, çakal, av hayvanları, sansargiller gibi besi ya da diğer ev hayvanları için bulaşıcı hastalık taşıyabilecek durumda olan her tür yabani hayvanı; Ev ve süs hayvanı: Kapalı ve açık mekanlarda bakılmak amacı ile ehlileştirilmiş herhangi bir verim elde edilmesi amaçlanmayan, sahibi tarafından sorumluluğu üstlenilmiş zevk amacı ile yetiştirilen hayvanları, Çiftlik hayvanları: At, eşek, katır, sığır (Bison Bison ve Bubalus bubalus türleri dahil), domuz, koyun, keçi, tavşan, kümes hayvanları, devekuşu, balık ve arı gibi hayvanları; Kümes hayvanları; Tüketime yönelik et ve yumurta üretimi veya av amacıyla yetiştirilen veya kümeste tutulan tavuk, hindi, Hint tavuğu, ördek, kaz, bıldırcın, keklik ve uçamayan kuşları, Su hayvanları: Tatlı su ve denizlerde yaşayan yabani yada insan kontrolünde yetiştiriciliği yapılan canlı balık, kabuklu ve yumuşakçaları, Hayvan yan ürünleri; Ovum, embriyo ve spermde dahil olmak üzere insanlar tarafından tüketilmesi düşünülmeyen hayvansal kökenli ürünleri, Hayvansal kökenli ham madde: Gıda üretimi veya direk tüketim amacı ile hayvanlardan elde edilmiş olan et, süt, yumurta, havyar, gibi ürünleri; Hayvansal ürünler: Özel teknolojiler ile işlenmiş hayvansal kökenli ham maddelerden elde edilmiş ve gıda üretimi yada teknik amaçlar için düşünülen, peynir, sucuk, salam gibi ürünleri; Hastalıktan şüpheli: Açık ve tam olmayan hastalık belirtisi gösteren hayvanlar ile hastalığın hiçbir belirtisini göstermemekle beraber, hastalığı almış olduğu düşünülen hayvanları, Karantina: Hayvanların tecrit edilmiş biçimde yetiştirilmelerini içeren bir hastalıktan koruma tedbiri, bulaşıcı hayvan hastalığı taşıması ihtimali olan hayvan ve hayvansal kökenli maddeleri geçici olarak ayırma biçiminde alınan önlemlerin tamamını, Kordon: Hayvan hastalığı olan bölgeye giriş ve çıkışları denetim altına alma işlerini, Geçici kordon:Hastalığın kesin teşhisi konuluncaya kadar konulan kordonu, Sınır Kontrolü: Üçüncü ülkelerden gelen canlı hayvan ve hayvansal ürünlere Türk toprakları veya üye ülke topraklarındaki kontrol noktalarında uygulanan kontrolleri, Üçüncü Ülke:Üye ülkeler dışındaki ülkeleri, Biyolojik ürün: Hayvan hastalıklarının teşhisi, tedavisi ve bunlardan korunmada kullanılan biyolojik menşeli ürünleri, Veteriner müstahzar: Hayvan için düşünülmüş ve hazırlanmış tıbbi olan ve olmayan terkipleri, İmmünolojik veteriner hekimlik ürünü: Aktif yada pasif bağışıklık oluşturmak amacıyla yada bağışıklık durumunu teşhis etmek amacıyla hayvanlara uygulanan veteriner tababete ait bir ürünü,ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Veterinerlik Hizmetlerinin Organizasyonu ve Sorumluluklar
Organizasyon Yapısı Madde 4- Veteriner hizmetlerinin icrasından aşağıdaki kurum ve kuruluşlar yer alır. a) Veteriner hizmetleri ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde Bakanlık bünyesinde kurulu ülke çapında faaliyet gösteren Ulusal Veteriner Servisi tarafından yürütülür. Ulusal Veteriner Servisi aşağıda belirtilen kurum ve kuruluşlardan oluşur; 1) Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi 2) İl ve İlçe Veteriner Müdürlükleri 3) Enstitü ve laboratuarlar, 4) Veteriner Sınır Kontrol Müdürlükleri b) Veteriner hizmetlerinin yürütülmesinde ulusal veteriner servisinin çalışmalarına yardımcı olmak amacıyla aşağıda belirtilen konularda kurul ve komisyonlar oluşturulur. 1) Yüksek Veteriner Danışma Kurulu: Bakanlık bünyesinde; veteriner fakülteleri, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve Yetkili Merkezi Veterinerlik Otoritesi ile buna bağlı kuruluşların temsilcilerinden oluşur. Komitenin sekretaryası Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi tarafından yapılır. Komite ihtisas kurulu olarak görev yapar. 2) İl Veteriner Danışma Komisyonu: Vali veya görevlendireceği vali yardımcısı başkanlığında belediye başkanı, ticaret ve veteriner odası başkanları, il sağlık müdürü, il jandarma komutanı, İl Veteriner Müdürü, bir il daimi encümen üyesi ve ticaret borsası bulunan illerde ticaret borsası başkanından oluşur. 3) İlçe Veteriner Danışma Komisyonu: Kaymakam başkanlığında; ilçe veteriner müdürü, il sağlık grup başkanlığı, belediye başkanı ve jandarma komutanından oluşur, 4) Veteriner Biyolojik Ürünler Komisyonu: Veteriner ilaç ve aşıları ile diğer biyolojik ürünlerin üretimine ve ithalatına izin verilmesi konusunda Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesine tavsiyelerde bulunmak üzere konu uzmanlarından oluşturulur, 5) Diğer Komisyonlar: Bu Kanunun amacında belirtilen faaliyetlerin yerine getirilebilmesi için yetkili Merkezi Veteriner Otoritesinin teklifi ve Bakanlığın onayı ile sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere kurullar oluşturulabilir.

Kurum ve Kuruluşların Sorumlulukları Madde 5- Bakanlık, bünyesinde kurulu Ulusal Veteriner Servisi ile bu kanun kapsamındaki veteriner hizmetlerinin uygulanması, uygulatılması, kontrolü, denetimi ve takibini yapmaktan sorumludur. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Madde 6 Bakanlık aşağıda belirtilen görevlerin yapılmasından sorumludur. a) Ulusal Veteriner Servisinin kurum ve kuruluşlarını oluşturmak, gerekli alt yapı ve donanımı sağlamak, faaliyetlerin yürütülmesi için yeterli bütçe temin etmek, b) Veteriner hizmetleri alanındaki temel politika ve öncelikleri belirlemek, faaliyetlerin takibini yapmak, c) Veteriner hizmetlerin yürütülmesi için diğer ilgili devlet kurumları ile üst düzey koordinasyonu sağlamak, d) Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi tarafından hazırlanan plan, program, bütçe, mevzuat ve hizmetlerin uygulanmasına yönelik tekliflerin uygulanması konusunda karar vermek, e) Uluslar arası kurallar veya diğer ülke veya topluluklarla yapılan anlaşmalar gereğince Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi tarafından alınan acil önlemleri yürürlüğe koyma ve kaldırma kararlarını onaylamak, f) Uluslararası organizasyonlarda veterinerlik alanında Türkiye Cumhuriyetinin temsil edilmesi için katılımı onaylamak, g) f)İkili ve çoklu veteriner hizmetleri anlaşmalarını onaylamak, Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi Madde 7-Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi aşağıdaki görevlerin yürütülmesinden sorumludur. a) Kendi faaliyet alanı ile ilgili plan, program, bütçe, mevzuat ve hizmetlere ilişkin hazırlıklar yapmak ve yaptırmak, bunları onay için sunmak, kendi yetkisi içinde olanları onaylamak ve onaylanmış olanların ilgili taraflara iletilmesini sağlamak, b) Bu kanun kapsamındaki veteriner hizmetlerini uygulamak ve uygulatmak, bunları kontrol etmek, denetlemek, takip etmek ve faaliyet alanı ile ilgili konular hakkında yurt içi ve yurt dışı kuruluşlar ile ortak çalışma ve faaliyetler yürütmek, c) Bildirime tabi hastalıkların listesini hazırlamak ve bunların kontrol ve takibine yönelik mevzuatı yayımlamak, d) Hayvan ile hayvan menşeli ürünlerin ithali, ülkeden transit geçişi ve ihracatına dair yönetmelik ve tüzük çıkarmak, e) Ulusal Veteriner Servisi bünyesinde yer alacak kurum ve kuruluşların kuruluşu için Bakanlığa teklifte bulunmak, f) Ulusal Veteriner Servisi bünyesinde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşların teklifleri hakkında karar vermek, g) Mevcut personel için düzenli hizmet içi eğitim ile gerekli konuların tespitinden sonra uzmanlık eğitimi de dahil olmak üzere, Ulusal Veteriner Servisine bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışmaya başlayan personele oryantasyon eğitimi vermek ve verdirmek, h) Veteriner hizmetleri ile ilgili tüm kurum ve kuruluşlar ile kişilere yönelik olarak eğitim ve yayın faaliyetlerinde bulunmak, i) Ulusal gereksinimleri göz önünde bulundurarak araştırma faaliyetlerini yönlendirmek, j) Enstitü ve laboratuarların yeterli alt yapı, eleman ve uygun teçhizata sahip olmalarını ve bunların uluslar arası normlara göre teşhis, tahlil ve test yapabilmelerini sağlamak ve bunların görev alanlarını tespit etmek, bunlara uluslar arası kurallara uygun biçimde yetki vermek, İl Veteriner Müdürlükleri Madde 8- İl Veteriner müdürlükleri aşağıda belirtilen görevlerin yapılmasından sorumludur. a- Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesi tarafından belirlenen plan ve programları il dahilinde uygulamak, uygulatmak, kontrol, denetim ve takip hizmetlerini gerçekleştirmek, b- Faaliyetlerin yürütülmesi ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, c- İl dahilinde uygulanacak plan ve programlar ile kontrol, denetim ve takip işlemlerine yönelik çalışmalar konusunda Yetkili Merkezi Veteriner otoritesine teklifte bulunmak, d- Eğitim ve yayım çalışmaları yapmak, e- Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesince verilecek diğer görevleri yapmak, f- İl Merkezindeki yapacakları çalışmaları bölge odaları ile koordine etmek, g- Görev alanı ile ilgili yerel sorunların çözüm önerilerini tespit ederek yetkili merkezi veteriner otoritesine raporla bildirmek, h- Özel veteriner hekimleri ilgilendiren yönetmelik, tüzük, teknik bülten ve teknik talimatları özel veteriner hekimlere bildirmek İlçe Veteriner Müdürlükleri Madde 9-İlçe Veteriner müdürlükleri aşağıda belirtilen görevlerin yapılmasından sorumludur. a- İl Veteriner Müdürlüğü tarafından verilen plan ve programları ilçe dahilinde uygulamak, uygulatmak, kontrol, denetim ve takip hizmetlerini gerçekleştirmek, b- Faaliyetlerin yürütülmesi ile ilgili ilçedeki diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, c- İlçe dahilinde uygulanacak plan ve programlar ile kontrol, denetim ve takip işlemlerine yönelik çalışmalar konusunda İl Veteriner Müdürlüğüne teklifte bulunmak, d- Eğitim ve yayım çalışmaları yapmak, e- İl veteriner Müdürlüğünce verilecek diğer görevleri yapmak, f- Görev alanı ile ilgili yerel sorunların çözüm önerilerini tespit ederek il veteriner müdürlüğüne raporla bildirmek, Enstitü ve Laboratuarlar Madde 10- Enstitü ve laboratuarlar, aşağıda belirtilen görevlerin yapılmasından sorumludur. a- Yetkilendirildikleri konularda; canlı hayvan, hayvan kökenli ham madde ve ürünler, katkı maddeleri, yem ve yem katkı maddeleri, veteriner tıbbi ürünleri ve veterinerlik sahası ile ilgili diğer ürünlerde teşhis, analiz, test, üretim, kontrol ve araştırma faaliyetleri yürütmek, b- (a) fıkrası kapsamındaki faaliyetlerin sonuçlarını, Yetkili Merkezi Veteriner Makamına ve ilgili kurum ve kuruluşlara sunmak, c- Kendi faaliyet alanları ile ilgili olarak Yetkili Merkezi Veteriner Makamı tarafından yapılmış olan plan ve programların hazırlanmasına ve uygulanmasına katkıda bulunmak, d- Ulusal Veteriner Servisi ve ilgili sektöre yönelik olarak onların faaliyet alanlarına hitap eden eğitim programları tertip etmek, e- Kendi faaliyet alanlarındaki konulara ilişkin bilimsel ve teknolojik gelişmeleri takip etmek, ihtiyaç duyulan konularda araştırmalar yapmak, kendi konuları ile ilgili çalışan yurt içi ve yurt dışı enstitü ve laboratuarlar ile ortak çalışmalar yürütmek, düzenli olarak mukayeseli testlere katılmak, sürekli olarak eleman eğitimlerini yenilemek ve uzmanlık eğitimi vermek, f- Yetkili Merkezi Veteriner Makamını bilimsel ve teknolojik gelişmelerden haberdar etmek, g- Numune almada kullanılacak yöntem ve işlemler ile araştırmanın yapılacağı konular da dahil olmak üzere, teşhis, tahlil ve üretimde kullanılacak olan yöntem ve protokolleri onay için Yetkili Merkezi Veteriner Makamına sunmak. Veteriner Sınır Kontrol Müdürlükleri Madde 11-Sınır Veteriner Kontrol Müdürlükleri aşağıda belirtilen görevlerin yapılmasından sorumludurlar. Üçüncü ülkelerden gelen canlı hayvan, hayvansal kökenli hammadde, hayvansal ürün, hayvan yan ürünleri, biyolojik ürün, immünolojik veteriner hekimlik ürünü ve veteriner müstahzarları ve benzeri maddelerin kanun kapsamındaki kontrollerini yaparak, ihlal durumlarında gerekli önlemleri almak, Ulusal ve Yerel Düzeyde Veteriner Kriz Merkezleri Madde 12-Hayvanlarda bulaşıcı ve zoonoz hastalıkların ortaya çıkması halinde faaliyete geçecek ulusal ve yerel kriz merkezleri oluşturulur. Bunlar, hastalığın yayılması ve ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirlerin alınması çalışmalarını koordine ederler. Hangi hastalıklarda ulusal ve yerel kriz merkezlerinin kurulacağı burada görev yapacak kurum ve kişilerin görev ve yetkileri Bakanlıkça belirlenir. İlgili Kurumlar ile İşbirliği ve Yükümlülükler Mülki amirin yükümlülüğü Madde 13 -Hayvanların ve ürünlerinin piyasaya sürülmesi ya da ticaretinin sınırlandırılması ile ilgili önlemlerin alınmasında, bulaşıcı bir hastalığa maruz kalmış bölgedeki hayvanların ve insanların hareketinin yasaklanması durumunda ya da insan ve hayvan sağlığını ciddi bir şekilde tehdit edecek diğer bir durumda bu kanunla belirtilen önlemlerin uygulanması için, Ulusal Veteriner Servisi talep ettiğinde mülki amir ilgili devlet kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ve ihtiyaç duyulan durumlarda polis ve silahlı kuvvetlerin yardımını sağlamakla yükümlüdür. Polis ve Silahlı Kuvvetlerin Yükümlülüğü Madde 14- Bulaşıcı hastalıkların görülmesi durumunda, polis, jandarma ve silahlı kuvvetler birimleri hastalığın yayılması ve yok edilmesi çalışmalarına yardım etmekle yükümlüdürler. Ulusal Veteriner Servisi yetkili birimleri veya çalışanları yükümlü oldukları görevleri yerine getirirken fiziksel direnç yada engellemeye maruz kalırlar veya bu türden engelleme olacağı düşünürlerse polis, jandarma ve silahlı kuvvetler yardım etmekle yükümlüdür. Madde 15 - İnsan sağlığını için ciddi tehlike oluşturan durumlarda Bakanlık, Sağlık Bakanlığını bilgilendirecek ve işbirliği içinde çalışacaktır. İşbirliğinin detayları Bakanlık ve Sağlık Bakanlığı arasında yapılan protokollerle belirlenir.

Avrupa Birliği Kurumları ile İşbirliği Madde 16- Yetkili Merkezi Veterinerlik Otoritesi veteriner hizmetleri alanında mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve yasaların ihlali durumunun tespiti amacıyla veterinerlik kontrollerini yapmakla yükümlü Üye Devlet mercileri ve Avrupa topluluğu ile işbirliğini sağlamakla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Veteriner Hekimlik Mesleğinin İcrası Görev ve Yetkiler Veteriner Mesleğinin İcrası Madde 17-Veterinerlik mesleğinin icrası aşağıda belirtilen koşullara uyan kişilerce yapılabilir. a- Veteriner hekimlik mesleği; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve Türkiye Cumhuriyetindeki Veteriner Fakültelerinden yada ülke dışındaki Veteriner Fakültelerinden mezun ve diploması Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş Veteriner Hekimler tarafından icra edilir. b- Yabancı vatandaşlar ancak: 1) Türkiye Cumhuriyetinin veterinerlik eğitimi hususunda belgelerin karşılıklı olarak tanınması için anlaşma yapmış olduğu bir ülkeden verilmiş olan ve usulüne uygun olarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tanınmış bir diplomaya sahip olmaları veya yetki verilmiş Veteriner Fakültesi tarafından onaylanmış müfredata göre yapılacak sınavı başarı ile geçmeleri ve ülkede daimi olarak ikamet etme izni almış olmaları durumunda veterinerlik mesleğini icra edebilirler. 2) b bendinin 1 inci Maddesine istisna olarak, yabancı uyruklu Veteriner Hekimler, Türkiye’deki enstitü, üniversite, kurum ya da özel veteriner hekimlerinin daveti ile geldikleri takdirde, 2 yıl süre ile Türkiye’de araştırmacı, bilim adamı, öğretim görevlisi, uluslar arası danışman olarak veteriner hekimlik mesleğini icra edebilirler. Geçerli neden gösterilebildiği takdirde, söz konusu süre, en fazla 2 yıl daha uzatılabilir. 3) b bendinin 1 inci ve 2. nci Maddesindeki Türkiye’ deki Veteriner Fakültelerince verilmiş olan diplomaya ve ülkede daimi ikametgah iznine sahip yabancı vatandaşlar için geçerli değildir. Veteriner Hekimliği müfredatı ve eğitimi Madde 18- Veteriner Fakültelerinin müfredatında; genel veteriner mesleğine ve ülke hayvan sağlığı ihtiyaçlarına yönelik konuların yeterince yer alması için Bakanlık Veteriner Fakültesi müfredatında yer alması gereken dersler konusunda her eğitim yılı sonunda tavsiyelerde bulunur. Resmi Veteriner Hekimler Madde 19 -Resmi veterinerler aşağıda belirtilen görevleri yapmakla yükümlüdürler. a) Hayvanların sağlığının korunması, hayvan hastalıkları ile mücadele edilmesi, hastalıkların izlenmesi takibi ve tedavisi, hayvanların yetiştirilmesi, beslenmesi, üretimi ve nakli sırasında veterinerlik kontrollerinin yapılması, k) Hayvansal kökenli gıda maddesi ve hayvansal kökenli ürünlerde ve bu ürünlerin üretildiği tesislerde veterinerlik kontrollerinin yapılması, l) Üretme çiftlikleri, av hayvanı, arı, balık ve ipek böceği çiftlikleri, hayvan koruma bölgeleri ve hayvanat bahçeleri de dahil olmak üzere, sperm, yumurta ve embriyo toplama merkezlerinde veterinerlik koşullarına uyulmasını denetlemek, m) Hayvan, hayvansal kökenli ham madde ve ürünler, su ve yem numuneleri üzerinde laboratuar testleri yapmak ve veteriner kontrolüne tabi olan biyolojik ve kimyasal kirletici maddelerin zararlı sonuçlarına karşı tedbir almak, n) Hastalık önleme programları kapsamında belirlenen veterinerlik tedbir ve faaliyetlerini Ulusal Veterinerlik Servisinin belirlediği şekilde yerine getirmek, bunlarla ilgili kayıtları tutmak ve belgelendirmek, o) Hayvan, hayvansal kökenli ham madde, hayvansal kökenli ürünler, veteriner tıbbı ürünleri, katkı maddeleri, yemler ve yem katkı maddelerinin ithalat, ihracat ve transit geçişleri de dahil olmak üzere veteriner kontrollerini yapmak, belge düzenlemek ve kayıtlarını tutmak p) Her hangi bir hayvan hastalığının patlak verdiğine dair ortaya çıkan her tür belirti hususunda Ulusal Veterinerlik Servisi kurumlarını derhal haberdar etmek, q) Hayvanların korunması ve refahı ile veteriner tıbbi ürünler konusundaki bu kanunla belirtilen kontrol denetim ve takibi yapmak, kayıtları tutmak, r) Veteriner hizmetleri konusunda Bakanlık içinde ve dışında oluşan yurtiçi ve yurt dışı komisyon ve kurullarda görev almak, s) Veteriner hekim olarak görevlerini yaparlarken, veterinerlik bilimi ve kuralları kapsamında onaylanmış olan yöntemleri tatbik etmek. t) Bu yasa kapsamında belge vermek
Yetkilendirilmiş Veteriner Hekimler Madde 20-Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşunda çalışmayan özel veteriner hekimler; hastalık kontrol ve takip programlarının uygulanması, veteriner halk sağlığı kontrolleri, hayvan refahı ve sınır kontrol noktalarındaki veterinerlik kontrolleri ve bu kanunda yer alan diğer bir veteriner hekimlik faaliyetinin icrası için Bakanlık tarafından görevlendirilebilirler. Uygulamaya ilişkin detay hükümler Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Özel veteriner hekimlerin yetkileri ve sorumluluklar Madde 21 -Özel veteriner hekimler aşağıda belirtilen konularda yetki ve sorumluluğa sahiptirler. a) Ulusal Veteriner Servisinden çalışma izni almak kaydıyla muayenehane, poliklinik ve hastane açmak, faaliyet alanları ile ilgili mevzuat hükümlerine uygun çalışmak, kayıtlarını düzenli tutmak ve bunları belgelendirmek, b) Ulusal Veteriner Servisi ile yetkili veteriner hekim olarak çalışmak üzere sözleşme yapmaları durumunda sözleşme şartlarını yerine getirmek, kayıtlarını tutmak ve bunları belgelendirmek, c) Ulusal Veteriner Servisinin denetim ve kontrolüne tabi işletmelerde görev yapan veteriner hekimler bu kanun hükümlerine uygun çalışmak, kayıtları düzenli tutmak ve bunları belgelendirmek zorundadır. d) Özel veteriner hekimler veteriner hekimlikte kullanılan her türlü ilaç, aşı ve yemi bulundurma, kullanma ve satma yetkisine sahiptirler. Madde 22. Veteriner Sağlık teknisyenlerinin ve teknikerlerinin faaliyetleri, Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Veterinerlik Fonu
Madde 23. Bu kanunda belirtilen Veterinerlik faaliyetlerinin yürütülebilmesi için Devletin Genel Bütçeden aktaracağı pay ve bu hizmetlerden yararlanan kesimlerin katılımı ile oluşturulacak Veterinerlik Fonu kurulur. Bu Fon için yapılacak bağış ve yardımlar ile idari para cezaları ile diğer ödemeler Veterinerlik Fonuna yatırılır. Toplanan paraların sorumlu görevliler tarafından en geç ertesi ayın onbeşine kadar Veterinerlik Fonunun Banka hesabına yatırılması zorunludur. Bu paralar yatırılmadığı taktirde, tahsilatı yapan ilgili kurum ve kuruluşların bu görevleri süresi içinde yerine getirmeyen sorumlularından bankaya aktarılması gereken meblağın her ay için yüzde onu nispetinde ceza tahsil edilir. Yatırılması gereken miktarı kanuni süresinde Fonun bankadaki hesabına yatırmayanlar hakkında ve üçüncü fıkrada zikredilen şahsi sorumlular hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Yasa hükümlerine göre takibat yapılması Fon yönetimince defterdarlık veya mal müdürlüklerinden talep edilir. Fonun yönetimi Yetkili Merkezi Veteriner İdaresinin Genel Müdürü ve bu Genel Müdürlükten hayvan sağlığı, hayvan refahı, hayvan hareketleri, ve Veteriner halk sağlığını temsilen birer temsilci, et, süt arı, su ürünleri ve kanatlı yetiştiricileri örgütlerinden birer temsilci, et, süt ve kanatlı üreticileri örgütlerinden birer temsilci olmak üzere oluşturulacak 13 kişilik bir yönetim kurulunca yürütülür. Fonun merkezi Ankara’dadır. Oluşturulacak fonun yönetim, gelir, gider ve harcamalarına ait usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. Fonun Gelirleri Madde 24- Fonun gelirleri şu şekilde sağlanacaktır: a) Veterinerlik hizmetleri kapsamındaki faaliyetler için Devlet Bütçesinden ayrılacak kaynak, b) Ulusal Veterinerlik Servisi tarafından aşağıda belirtilen faaliyetlerden elde edilecek tahsilat: 1-Tıbbi tedavi, 2-Laboratuar ve teşhis faaliyetleri, 3-Veteriner tıp ürünlerinin tescili ve kontrolü, 4-Canlı hayvan, hayvansal ham madde ve ürünler, katkı maddeleri, yem ve yem katkı maddeleri veteriner kontrolü ve ekspertiz hizmetlerinden alınan ücretler; 5-Sınırlarda yapılan veteriner kontrolleri, 6-Hayvansal gıda ürünleri ile ham maddelerde bulunan yabancı kalıntı maddelerinin kontrolü ve tanısı; 7-Hayvan ve hayvansal ürün nakli yapan motorlu taşıtların ülke içinde ve ülkeye girişlerinde dezenfekte edilmesi, 8-Yasa kapsamında belirtildiği üzere ruhsat, izin ve diğer belgelerin verilmesi; 9-Demirbaş ve menkul ticareti; 10-Bu Kanuna uygun olarak cezai hükümler kapsamında verilmiş olan idari para cezaları;
Fonun Giderleri
Madde 25-Bu fon kapsamında elde edilen gelirler aşağıda belirtilen alanlar için kullanılacaktır a) Hastalıklardan koruma programı kapsamındaki önlemler ile Bakanlıkça belirlenmiş hastalıkların kontrolünde; b) Madde 49 kapsamında acil durumlarda itlaf edilen hayvanların sahiplerine ödenecek olan tazminat, c) Hayvansal gıda ürünlerine ve diğer hayvansal ürünlere ilişkin olarak teşhis ve kontrol laboratuar teçhizatı; d) Veteriner kontrol makamlarının faaliyetleri; e) Aşı ve biyolojik ürünlerin temini ve uygulanması, f) Veteriner faaliyetleri için gerekli olan bina ve tesislerin yapımının, teçhiz edilmesinin, idamesinin ve tamirinin finanse edilmesi; g) Ulusal Veterinerlik Servisi ile bunun birim ve alt birimlerinin mali ihtiyaçlarının giderilmesi; h) Dezenfeksiyon, kemirgen hayvan ve haşere – böceklerin mücadele ve kontrolü; i) Yayınlar, ilan – reklam ve eğitim faaliyetleri; j) Kullanılan kredilerin faiz ödemesi; k) Hayvan hastalıkları teşhis laboratuarlarının donanımı. l) Resmi veteriner hekimlere ve veterinerlik hizmetinde çalışan görevlilere ücretlerin iyileştirilmesi için yapılacak ödemeler, m) Veteriner müstahzarlar ile ilgili faaliyetler
İKİNCİ KISIM Hayvan Sağlığı Faaliyetlerinin Uygulanmasına İlişkin Hususlar
BİRİNCİ BÖLÜM İlkeler,Sorumluluk, Denetim, Yetki ve Önlemler
İlkeler ve Sorumluluk: Madde 26 -Tüm evcil ve yabani hayvanları ile su canlılarını kapsayan Hayvan sağlığı hizmetleri, ulusal veteriner servisi tarafından hayvan sahipleri, mahalli ve mülki idarelerle işbirliği içerisinde yürütülür Hayvan sağlığına ve veteriner halk sağlığı yönelik önlem ve uygulamalar veterinerlik bilimi, uluslararası kurallar ve AB standartlarına göre belirlenir ve uygulanır. Bakanlık, hayvanlarda görülen hastalıklar ile mücadele edilmesi ve gözetim altında tutulması için yönetmelikler çıkarır ve hükümler koyar. Ayrıca, Bakanlık, bu yasa hükümlerine uygun biçimde, hastalık ile mücadele ve hastalığın ortadan kaldırılması konusunda bölgesel ve ülke çapında önlemler alabilir. Bakanlık, ihbarı mecburi hastalıklar ile tazminat ödenecek hastalıkları belirlemeye yetkilidir. Bu yasanın hükümlerine tabi olan ve bildirimi zorunlu olan hastalıklar, Bakanlık tarafından tespit edilerek Resmi Gazetede yayınlanır. Denetim Madde 27- Aşağıdaki hususlar hastalıklar yönünden kontrole tabi olacaktır: a) Hayvanlar ile bunların barındığı ve bakıldığı yerler, b) Hayvanlar ve hayvansal kökenli ham maddeler, hayvansal kökenli ürünler ve hayvan yemleri ticareti, ithalatı, transit geçişi ve ihracatı ile pazarlar ve toplanma noktaları nakil araçları ve ticaret yerleri, c) Pazarlar ve toptan satış merkezleri gibi hammadde ve hayvansal ürün alan, depo eden ve işleyen kuruluşlar ile epidemiyolojinin ilgi alanına giren diğer tesis ve kuruluşlar, d) Rendering tesisleri, ölü hayvanların toplandığı ve yok edildiği tesisler, mezbaha atıkları ve karkasları, el konulan maddeler, kamu yemekhanelerinin mutfak atıkları ile restoran, tren, uçak ve deniz araçlarının gıda atıkları; Yetki Madde 28- İhbarı mecburi hastalıkların şüphesi veya teyidi durumunda, yetkili veteriner yönetimi ya da resmi veteriner hekim : a) Epidemiyolojik ilgi alanına giren tesislere ve bu durumun açıklığa kavuşturulması için gerekli olan belgelere erişim hakkına, b) Klinik muayene yapmaya, laboratuarda araştırma yapmak için numune almaya ve uygun gördürdüğü takdirde, bunların derecelerine bakılmaksızın, bilimsel araştırma enstitüleri ve/veya laboratuarlarında inceleme yaptırma hakkına, c) Madde 26 kapsamında ve hastalığın epidemiyolojik duruma bağlı olarak zorunlu tedbirler aldırma ve/veya alma hakkına sahiptir. Hayvan Sağlığı Önlemleri Madde29- Hayvan sağlığı önlemleri aşağıdaki hususları kapsar. a) Hastalık çıkışında haberleşme b) Hayvanlarda görülen bulaşıcı ve paraziter hastalıklardan korunma ve bunların yerlerinin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması amacıyla aşı ve veteriner biyolojik madde, uygulama, geçici kordon, kordon, karantina, itlaf, tazminat ödeme, dezenfeksiyon, hayvan ve hayvansal maddeler ile bulaşmaya neden olabilecek her türlü madde hareketini durdurma ve/veya kısıtlama, c)Hastalıklarla mücadele ve denetim ile sperma, ovum ve embriyo gibi biyoteknolojik ürünler ile aktarılacak olan kalıtsal hastalıkların önlenmesi. Tüm bu önlemlerle ilgili olarak Bakanlık tarafından yayınlanacak yönetmelikler ile her bir hastalığa karşı özel önlemlerin türü ve süresi, düzenlenecektir.

İKİNCİ BÖLÜM Hastalıkların Çıkışında Haberleşme Hastalık İhbarı Madde 30– İhbarı zorunlu bir hastalık konusunda şüphe oluşması ya da salgın çıkması durumunda veya canlı ya da ölü hayvanlarda ihbarı zorunlu bir hastalığın oluştuğuna ilişkin herhangi bir belirti bulunması halinde, hayvan sahipleri, anında durumu yetkili veteriner makamına ya da resmi veteriner hekime bildirmek ve söz konusu hayvanları diğerlerinden uzak tutmakla yükümlüdür. Aynı yükümlülük, hayvan sahiplerinin temsilcileri, köy muhtarları, korucu, bekçi, çoban, su ürünleri çiftliklerini işletenler ya da sahipleri, hayvan taşıyan kişiler ya da çiftlik ya da meralarda geçici olarak gözetimleri ve kontrolleri altında hayvan bulunduran her tür kişiye de verilmiştir. İhbar yükümlülüğü, resmi ve özel veteriner hekimlere, veteriner fakültelerine resmi veya özel laboratuarlara Veteriner Enstitüsü Müdürlerine, diğer veteriner personeline, et ve kümes hayvanı etini denetleyenlere, kesimevi personeline ve kasaplara, ziraat mühendislerine, müfettişlere ve hayvan cesedi ve kesimevi atığı toplayan ya da imha eden kişilere de verilmiştir. Silahlı Kuvvetler ve Polis teşkilatına ait hayvanlarda hastalık çıkması halinde alınacak tedbirler ve haberleşme Madde 31- Silahlı Kuvvetlere ve polis teşkilatına ait hayvanlarda çıkan hastalıkların mücadelesi ve hastalığın söndürülmesinde yapılacak işlemler bu Kanunda gösterilen esaslar ile Ulusal Veteriner otoritesi ve Hastalık kriz merkezi tarafından belirlenmiş yöntemlere göre Silahlı Kuvvetler ve polis teşkilatınca yapılır. Hastalığın çıkış şekli ve mahiyeti ile alınan tedbirler mülki makamlara bildirilir. Yetkili veteriner otorite ile koordinasyon sağlanır. Komşu ülkelerdeki hastalıkların ihbar edilmesi Madde 32- Sınır boylarında görevli yönetim ve gümrük memurları ile Silahlı Kuvvetler ve zabıta teşkilatı komşu ülkelerde hüküm süren hastalıklar hakkında alacağı haberleri mahallin en büyük mülki amirine ve mülki amirler de en seri şekilde Bakanlığa bildirirler. Yabancı ülkelerde bir salgın hayvan hastalığı çıktığı takdirde o ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına görevli olan bütün memurlar hastalığı bağlı bulundukları dış temsilciliklere haber vermekle yükümlüdür. Dış temsilcilikler de en seri şekilde durumu Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile Bakanlığa bildirir. Hastalıkların AB’ye komşu ülkelere ve Uluslararası Salgın Hastalıklar Ofisinin Bildirilmesi Madde 33- Veterinerlik idaresi Avrupa Birliği, Uluslararası Salgın Hastalıklar Ofisinin ve bölge ülkelerinin uluslararası kurallar çerçevesinde haberdar edilmelerinden sorumludur. Bu amaçla Ulusal Veteriner Servisi altında Avrupa Birliğinde olduğu gibi hayvan Hastalıkları Bildirim Sistemine esas olacak merkezi elektronik bir veri tabanı kurar.


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İhbarı Zorunlu Bir Hastalıkla İlgili Şüphe Yada Salgın Çıkması Durumunda Alınacak Genel Önlemler Geçici kordon Madde 34- Bu Kanunun 30 ve 31inci maddesine göre hastalık haberini alan makamlar vakit kaybetmeksizin en yakın Bakanlık ilçe ve il müdürlüğüne bildirir. Veteriner hekim gelinceye kadar mahalli idari makamlar, belediye ve ihtiyar heyetleri tarafından hasta ve sağlam hayvanlar ayrı ayrı muhafaza altına alınarak geçici kordon konulur. Hastalık yerine gidilmesi Madde 35 - Hastalık haberini alan hükümet veteriner hekimi en geç 24 saat içerisinde en seri vasıta ile hastalık yerine gider. Bu maksat için mülki ve mahalli idare ve zabıta makamları gereken kolaylığı ve yardımı göstermeye mecburdur. Tecrit, Teşhis ve Epidemiyolojik Araştırma Madde 36 a) Bulaşıcı bir hastalığın bildiriminden sonra, Köy muhtarı, yetkili idare ya da resmi veteriner hekim; hastalıklı ya da şüpheli hayvanların diğer hayvanlardan ayrılması ve gerektiğinde bunların ayrı bir yerde muhafaza altında tutulması için derhal emir verebilir. b) Resmi veteriner hekim, hastalığın özelliklerini, ilerlemesini ve nedenini tespit etmek için epidemiyolojik araştırmalar yapar. c) Tam ve doğru teşhis için, teşhis yöntemleri ve kanuni hükümlere göre bir gereklilik varsa resmi veteriner hekim numune almak ve teşhis yöntemlerini uygulama yetkisine sahiptir. Resmi veteriner, teşhis amacıyla hayvan öldürme emri verebilir. d) Kanuni teşhis yöntemleri sonucunda ihbarı mecburi bir hastalık yada şüphesi için geçerli bir nedenin mevcut olduğuna ilişkin Resmi veteriner hekimin görüş içeren beyanı üzerine, yetkili makam, bu kanun ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak hastalık kontrol tedbirlerini yürürlüğe koyacaktır. e) Hayvan sahibi; teşhis konusunda şüpheye düşmesi durumunda, her hangi bir veteriner hekimden yeniden görüş isteyebilir. Bu durumda, hastalık kontrol tedbirleri etkilenmez. f) İkinci muayenede farklı teşhis konulması durumunda yetkili makamın, derhal kesin bir uzman görüşü alması gerekir. Bu durum ulusal yada uluslararası referans laboratuarlarının teşhis sonuçları için geçerli değildir. Alınacak ilk önlemler Madde 37-Resmi veteriner hekim, hastalığın yayılmasını önlemek için aşağıdaki tedbirleri öncelikli olarak alabilir. a) Ölü, hastalıklı, şüpheli yada bulaşmadan şüpheli hayvanlar ayrılır, muhafaza altına alınır ve resmi gözetim altında tutulur. Hayvan sahipleri yada temsilcileri bu konudaki emirlere uymakla yükümlüdür. b) Hayvanların bulunduğu işletmedeki insan hareketleri kısıtlanır. c) Yetkili makamın izni olmadan hayvan karkaslarının açılması yasaklanır. d) Hastalıklı yada şüpheli hayvanlar ile hastalık etkenini taşıma riski bulunan hayvanlar ile, bunlardan elde edilen ürünler ve maddelerin nakli yasaklanır. e) Hastalıklı yada şüpheli hayvanların ticareti yasaklanır f) İçinde hastalıklı yada şüpheli tatlı su balığı bulunan yer ve işletmelere yasaklama yada sınırlama getirilir. g) Hastalık şüpheli balıkların taşınması ve şüpheli havuz ve sulara tatlı su balıklarının bırakılması yasaklanır. h) Değişik kişi yada işletmelerin sahip olduğu ortak mera, kamu alanlarının ve geçitlerin kullanımı yasaklanır. i) Diğer evcil hayvanların serbestçe dolaşmaları yasaklanır j) Balıkçılık işletmeleri içinden su geçirme yasaklanır. k) İşletme yada balık havuzlarına yasaklama getirilir. l) Köy, yol yada yetiştirme faaliyetinin yürütüldüğü alanlar kapatılır. m) Hastalıklı yada şüpheli hayvanların itlafı ya da kesimi sağlanır. İhbarı zorunlu bir hastalığın ortaya çıkması veya hastalık şüphesi durumunda duyuru ve hastalık kriz merkezlerinin oluşturulması Madde 38 – a) İhbarı zorunlu bir hastalığın ortaya çıkması veya hastalık şüphesi durumunda, Resmi veteriner hekim tarafından, gecikmeden, komşu köyler ve ilçe mülki yönetimleri de dahil, il müdürlükleri ve bakanlık bilgilendirilecektir. b) Bakanlık, il ve ilçe mülki yönetimlerince; yerel ve/veya ulusal kriz merkezleri kurulacaktır. Kriz merkezleri, hastalığın kontrol altına alınması ve ortadan kaldırılması amacı ile yetkili makam tarafından belirlenmiş olan önlemlere destek verir. Kriz merkezlerinin kurulması, çalışması ve yükümlülüklerine ilişkin ayrıntılar, Bakanlık tarafından tespit edilecektir. c) Alınacak önlemler mülki amirler ve muhtarlar tarafından yerel araçlarla halka ilan ve ilgililere tebliğ edilmekle birlikte civar illere ve Bakanlığa en seri şekilde bildirilir. Mülki amirin yükümlülüğü Madde 39- Hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararı gereğince konulan kordon ve karantinanın yürütülmesi ve korunması için gerekli önlemleri almakla o yerin mülki amiri yükümlüdür. Hastalığın etrafa yayılma tehlikesi ve mahalli zabıta ile korunması mümkün olmayan hallerde kordonlar polis ve Silahlı Kuvvetlerle güçlendirilir. Giriş ve çıkış yasağı Madde 40- Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvanlar ile bunların maddelerinin ve bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddelerin kordon altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılmaları yasaktır. Karantinanın devamı süresince hastalık bölgesine bulaşmaya duyarlı veya hastalığı taşıyacak diğer hayvanların sokulması yasaktır. Bunlardan sadece kesilmek üzere getirilen kasaplık hayvanların girmelerine izin verilir. Kordon altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılması gerekenler ve alınacak teknik önlemler yönetmelikte belirtilir. Biyolojik madde, teşhis etkinlikleri, aşı, serum ve ilaç uygulamaları Madde 41– Biyolojik madde teşhis etkinlikleri, aşı, serum ve ilaç uygulamalarındaki genel ilkeler şunlardır: a) Teşhis için kullanılan biyolojik maddelerin uygulaması hükümet veteriner hekimleri veya Bakanlıkça görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner hekimler ile serbest veteriner hekimler tarafından yapılır. b) Bakanlıkça belirlenecek hastalıkların çıkışında mücadele ve tedavi amacıyla aşı, serum ve ilaç uygulaması hükümet veteriner hekimleri, Bakanlıkça görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner hekimler, serbest veteriner hekimler ve bunların sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından yapılır. c) Hastalık tehlikesi görülen yerlerde koruyucu aşılama ve ilaçlamalar, Bakanlığın vereceği program ve emirlere göre hükümet veteriner hekimleri, serbest veteriner hekimler veya hükümet veteriner hekiminin sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından yapılır. d) Hayvan sahipleri biyolojik madde ve ilaçların uygulanmasına ve, tanı faaliyetleri için rıza göstermeye, lüzumlu araç ve kolaylıkları sağlamaya talep edilmesi halinde biyolojik madde, ilaç ve tanı faaliyeti bedelini ödemeye mecburdur. e) Hayvan sahiplerince; Bakanlıkça belirlenecek bildirimi zorunlu hastalıklar ve diğer hayvan hastalıklarına karşı veteriner hekim ve veteriner sağlık teknisyeni tarafından hayvanlara uygulanan aşı ve serumlar için Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirtilen esas ve miktarlara göre bedel ve tatbik ücreti ödenir. Hayvanların imhası, tecrit ve dezenfeksiyonu Madde 42 – İhbarı zorunlu bir hastalığın görülmesinden sonra yetkili makam aşağıdaki tedbirleri alma yetkisine sahiptir. a)İhbarı zorunlu bir hastalığa yakalanmış veya hastalık şüphesi olan hayvanların itlaf ettirilmesi, b) Hastalığın ortadan kaldırılması için gerekli ise, hastalık kapmaya müsait hayvanların işaretlenmesi, c)Diğer tedbirlerin yerince sonuç vermemesi durumunda ve hastalığın ortadan kaldırılması için gerekli olması halinde yabani hayvanların itlaf edilmesi için talimat verme. Ancak bu durum belirtilen yaban hayvan türlerinin neslini tehlikeye sokmamalıdır. d)İtlaf edilmesi gereken hayvanlar, bununla ilgili tutanak düzenlenerek, yetkili veteriner hekim denetimi altında imha edilir. e)Enfeksiyon için vasıta olabilecek eşya ve maddeler temizlenir ve dezenfekte edilir. Bunlardan, temizlenemeyen veya dezenfekte edilemeyenler yakılır. Temizleme işi, resmi bir veteriner hekim gözetiminde hayvan sahipleri tarafından, dezenfeksiyon işi ise, Bakanlık ilçe veya il müdürlükleri tarafından gerçekleştirilir. f) Hastalığın çevreye bulaşmasını önlemek için hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların tecritlerine mahsus ahır ve diğer yerler ayrılır. Ölenler veya öldürülenlerin gömülecekleri yerler su, yol veya meskenlerden uzak mahallerde hazırlanır. Bu maksatla belediyeler ve köy ihtiyar heyetleri kendi bölgeleri içinde yukarıdaki şartlar altında tecrithaneler ile hayvan gömülme mahalleri göstermeye mecburdur. Kordon altında hareket Madde 43 - Kordon altında bulunan yerlerde hastalığa tutulabilecek hayvanlarla bunların her türlü maddelerinin toplatılması park, pazar, panayır ve sergilere gönderilmesi ve kordon altındaki sürülerin birbiriyle temas ettirilmesi kesinlikle yasaktır. Kordon içinde kalan park, pazar, panayır, sergi, yol, istasyon ve iskeleler gibi hayvanların geçmesine veya toplanmasına elverişli yerler hastalığa hassas hayvanlar ile maddelerine kapatılır. Bir bölgede hastalık salgın bir hal aldığı zaman o bölgenin iskele, istasyon ve havaalanları ile genel geçiş yolları, hayvan, park, pazar ve panayırları hastalığın söndürülmesine kadar aynı hastalığa, hassas hayvanlara kapatılır. Kordonun kaldırılması Madde 44 - Kordon altına alınan yerlerde hastalığın ve bulaşma tehlikesinin yok olduğu, temizlik ve dezenfeksiyonların yapıldığı hastalık sönüş raporu ile bildirildikten sonra kordon kaldırılır. Durum ayrıca valiliğe, valilikçe de Bakanlığa ve civar illere bildirilir. Ayrıntılar, ilgili yönetmelikler ile düzenlenecektir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Mahalli İdarelerin Yükümlülüğü Madde 45 - İl özel idareleri ve belediyeler hayvan hastalıkları ile mücadele için mali imkanlarını ve hayvan varlığını göz önüne alarak mahalli veteriner idarelerinin teklifleri doğrultusunda bütçelerine yeterli miktarda ödenek koymak ve mücadeleye katılmakla yükümlüdür. Veteriner danışma komisyonları Madde 46 – Hayvan Sağlığını, Veteriner Halk Sağlığını ve Hayvanları korumak amacıyla, İl, ilçe, belde ve köylerde veteriner danışma komisyonları kurulur. Bu komisyonların kuruluş, görev ve çalışma esasları yönetmelikle belirtilir. Komisyonların aldığı kararların uygulanması ile ilgili hususlar hükümet veteriner hekimlerince denetlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM Bazı Hayvan Hastalıklarına Karşı Alınacak Önlemler
Madde 47-Hayvan varlığını bulaşıcı hastalıklara karşı korumak üzere, Bakanlık yada ilgili yetkili makam şunlar için talimat verebilir : a) İşletme ve çiftliklerde tutulan hayvanların, nakliye yada bulundukları yerlerden alınarak başka yerlere götürülmesi sırasında Resmi veteriner hekimler tarafından muayene edilmesi. b) Hayvanların halka açık sokak ve yollarda dolaştırılmasının yasaklanması c) Meraların kullanımı d) Değişik işletmeler, pazarlar, meralar ve mezatlar arasında ticareti yapılan hayvanların sağlık ve menşei belgeleri e) Hayvanların işaretlenmesi ve belgelendirilmesi f) Süt üretim tesislerinin düzenlenmesi ve işletilmesi ve özellikle, gerekli ısıtma olmadan süt ve süt ürünlerinin kullanımının yasaklanması g) Damızlık hayvanlarının kullanımının yasaklanması h) Bulaşıcı maddeler taşıyabilecek hayvanların, ürünlerin, ham maddelerin ve hayvan yan ürünlerinin menşelerinin belgelendirilmesi ı) Hayvan ve hayvan ürünleri taşıma araçlarının teçhiz edilmesi, temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi, temizleme ve dezenfekte çalışmalarına ilişkin belgelendirme i) Bulaşıcı maddelerin yayılabileceği ticari işletmelerin ya da teçhizatın temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi j) Bulaşıcı maddelerle muhtemelen kirlenmiş tabakhane ve diğer işletmelerdeki atık su ve sakatatın ortadan kaldırılması k) Bulaşıcı hayvan hastalıklarına karşı koruyucu ve önleyici aşılar yapılması l) Balıkçılık tesislerinde ve ticari balıkçılık göletlerinde yapılan temizleme ve dezenfekte etme çalışmalarına dair belgelendirme Madde 48- Bakanlık, aşağıdaki hususlarda yasal düzenleme sağlamak için yönetmelik çıkarmaya yetkilidir: a) Hayvan panayırları, pazarları, toplama yerleri, hayvan tacirlerine ait ahırlar ve hayvan sığınaklarının teçhiz edilmesi, döşenmesi ve işletilmesi b) Balık, arı ve kümes hayvanları dahil olmak üzere her tür hayvansal üretim tesisleri özellikle suni tohumlama ve embriyo nakli, ovum, sperm ve kuluçka yumurtası ticareti için üretme istasyonlarının kurulması, teçhiz edilmesi ve işletilmesi c) Ticari yem üretimi tesislerinin kurulması ve işletilmesi d) Veteriner amaçlı kullanılacak mikroorganizmalar, veteriner biyolojik maddeleri yada ürünleri ile çalışan laboratuarların uyması gereken emniyet tedbirleri de dahil olmak üzere, bunların ticareti ve depolanmasına dair şartlar e) Veteriner hekimlikte kullanılan veteriner biyolojik maddeler ve ürünleri ile çalışan laboratuarların uyması gereken emniyet tedbirleri dahil olmak üzere veteriner teşhis analiz ve üretimleri, bu madde ve ürünlerin ticareti, depolanması ve muhafazası ve teçhizata dair şartlar. f) Hastalık etkeni taşıyabilen gıda atığı ve hayvan menşeli sakatattan faydalanılması ve bunların ortadan kaldırılması ALTINCI BÖLÜM Hayvan Hastalıklarına Bağlı Masrafların ve Kayıpların Karşılanması İlkeleri Madde 49- Hayvan hastalıklarına bağlı masrafların ve kayıpların karşılanmasında aşağıda belirtilen ilkelere uyulur. a) Yurtiçinde Bakanlıkça belirlenecek tazminat ödenecek hastalıklar ortaya çıkarsa, hayvan sahiplerine Bakanlıkça belirlenecek oranda aşağıda belirtilen hususlar için ödeme yapılır; 1) Hayvanların ölümünden, hayvan ölülerinin imha edilmesinden ve hayvanların bulundukları yerlerin ve araç-gereçlerin dezenfekte edilmesinden oluşan zarar 2) Hayvanların ölümünden ve imhasından, yemlerin ve dezenfekte edilemeyen araç-gerecin imha edilmesinden kaynaklanan zarar. b) a fıkrasına göre hayvan sahiplerine yapılacak ödeme, hayvan sahiplerinin yazılı dilekçeleri üzere Bakanlıkça sağlanacaktır. Dilekçeye 50 inci Maddedeki şartların karşılandığını ispatlayan belgeler ve Hükümet veterinerlerce belirlenmiş zarar miktarı eklenecektir. c) İhbarı zorunlu olan hastalıklardan birine karşı koruma maksadıyla Hükümet veteriner hekimi ve Bakanlıkça görevlendirilen veteriner hekim tarafından yapılan aşı, serum ve ilaç uygulamaları sebebiyle öldükleri otopsi ve/veya laboratuar muayeneleri ile tespit edilen hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin tamamı ödenir. d) Yukarıdaki hallerde, hayvanların sarf ve tüketimi mümkün olan et, deri ve diğer kısımlarının bedelleri, rayiç bedel üzerinden kıymet takdir edilerek hayvan sahibine bırakılır ve bedeli hak ettiği tazminattan düşülür. Bu maddeye ait uygulama esas ve usulleri Bakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Tazminat imkanından yararlanma şartları Madde 50 -Hayvan sahipleri aşağıda açıklanan acil önlemleri aldıkları durumda 49 uncu maddede belirtilen imkanlardan yararlanma hakkına sahip olurlar: a) Hastalık kuşkusu bulunan dönemlerde hayvanların bulundukları yerlerin izole edilmesi, b) Hastalığa yakalanan hayvanların öldürülmesi, öldürülen hayvanların leşlerinin imha edilmesi; hastalığa kanatlıların yakalanması durumunda yumurtaların da imha edilmesi, c) Daha sonra dezenfekte edilemeyecek yemlerin, araç-gereçlerin imha edilmesi, d) Hayvanların bulundukları yerlerin ve bu yerlerdeki araç-gereçlerin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi, e) Hastalıklardan korunma bölgelerinin kurulması, f) Enfeksiyonun yayılmasını engellemek için veteriner otorite tarafından alınan önlemlere uyulması, g) Hayvanların öldürülmesinden ve bulundukların yerlerinden uzaklaştırılmalarından sonraki ve hayvanların bulundukları yerlerin yeniden kullanılmasından önceki süreye uyulması. Tazminat verilmeyecek haller Madde 51- Resmi kurumlarla belediyelere ait veya sahipleri tarafından hastalıkları haber verilmemiş veya hastalıklı oldukları bilinerek satın alınmış hayvanlarla menşe şahadetnamesiz veya veteriner sağlık raporu olmadan sevk olunan ve ilan edildiği halde aşı ve ilaç tatbik ettirmeyen ve resmi organlarla işbirliğine girmeyen hayvan sahiplerine tazminat verilmez. Kıymet takdiri Madde 52– Tazminat ödenmesi hallerinde hayvanların kıymet takdiri; Veteriner Danışma Komisyonu üyesi, hayvan sahibinin göstereceği bilirkişi ve hükümet veteriner hekiminin oluşturduğu üç kişilik bir heyet tarafından mahalli rayice göre yapılır. Bakanlık takdir edilen kıymete itiraz edebilir. Hayvan Hastalıklarının Ortadan Kaldırılması Üzerine Ulusal Program Madde 53 - Bakanlık hayvan hastalıklarını önlemek, kontrol altında tutmak ve ortadan kaldırmak amacıyla yetkili veterinerlik otoritesince hazırlanan ulusal mücadele programını onaylar ve takibini yapar.
ÜÇÜNCÜ KISIM Hayvan Nakilleri, Ticareti Tanımlanması ve Kaydı BİRİNCİ BÖLÜM Yurt içinde hayvan ve hayvan yan ürünlerinin nakli Madde 54– Yurt içinde hayvan, süs hayvanları, hayvanat bahçesi hayvanları ve hayvan ürünleri sevk edilirken; a) Bakanlık, belgelendirmeye tabi hayvan ve ürün türleri, hayvan ticaretine ilişkin hayvan sağlığı ve halk sağlığı koşulları, su ürünleri, evcil ve av hayvanları, tohum ürünleri ile hayvan menşeli diğer ürünlerin ile menşei şahadetnamesi ve sağlık raporu verilmesine ilişkin tür ve işlemler konusunda ayrıntıları gösteren bir yönetmelik çıkarmaya yetkilidir. b) Hayvanların, hayvan menşeli ürünlerin Bakanlık tarafından öngörülen hükümlere aykırı olarak nakledilmesi durumunda, Yasanın 55 inci Maddesi kapsamında yetki verilmiş kişiler söz konusu hayvanları veya hayvan ürünlerini olay mahallinde tutacaklar ve Resmi veteriner hekime haber vereceklerdir. Resmi veteriner hekim, hayvanları ve/veya ürünleri muayene etmek için gerekli tedbirleri uygulayacaktır. Olayı takip eden 21 gün içinde her hangi bir hastalık tespit edilmemesi halinde, bir sağlık raporu verilir ve hayvanlar serbest bırakılır. İnsan sağlığı için her hangi bir tehlike arz etmediğine karar verilen hayvan ürünleri de, sağlık raporunun verilmesinden sonra serbest bırakılır. c) Hayvanların veya hayvan maddelerinin müşahedesi sırasında laboratuar giderleri de dahil oluşan masraflar hayvan sahibince ödenir. Müşahede süresince oluşabilecek zarar ve ziyandan Bakanlık sorumlu tutulamaz. d) Hastalıklı bulunan hayvan ve hayvan maddeleri hakkında yapılacak işlem yönetmelikte gösterilir. e) Veteriner sağlık raporu almak için hayvan ve hayvan maddelerinin sahipleri tarafından il ve ilçe veteriner danışma komisyonlarınca tespit edilmiş olan yerlerin dışında yapılacak muayene istekleri, görevli personelin kanuni harcırahının ilgili birimlere yatırılması ve taşıt araçlarının mal sahiplerince temini suretiyle yerine getirilir. Görevlilerin yükümlülüğü Madde 55 – Resmi veteriner hekimler, Polis, jandarma, belediye zabıta memurları ile iskele ve liman memurları hayvan ve hayvan maddelerinin menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporunu kontrol etmekle yetkili ve yükümlüdür. Bu tür belgelere sahip olmayan hayvanlara ve/veya hayvan ürünlerine, yukarıdaki fıkra kapsamında idari makamlarca el konulabilir. Bu durumda, yetkili veteriner makamına bilgi verilmesi gerekir. Hayvan Alım, Satım ve Sergilenmeleri Madde 56–Veteriner Sağlık Raporu veya il ve ilçe içi hareketlerde Menşe Şahadetnamesine sahip olmayan hayvanların satılmaları veya sergilenmeleri yasaktır.. Bu hayvanlar, satılmaları veya sergilenmelerinden önce ve sonra sağlık durumları açısından kontrolden geçirilir. Hayvan panayır ve sergilerinin açılış ve kapanış tarihleri, açılıştan 20 gün önce yetkili veteriner makamına bildirilecektir. Yetkili veteriner makamı, söz konusu etkinliğe ilişkin onay yada yasaklama koşullarını belirlemeye yetkilidir. Bakanlık, yukarıda bahsi geçen onaydan muaf olma durumları da dahil, onay ve ret koşullarına ilişkin düzenleme yapacaktır. Şehir, ilçe, belde ve köylerde hayvan alım ve satımlarının hayvan pazarları, canlı hayvan borsaları, hayvan panayırları ve hayvan toplama merkezlerinde yapılması mecburidir. Bu maddeye ait uygulama esas ve usulleri Bakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Hayvan toplama izni Madde 57 - Bulaşıcı hastalık nedeniyle Bakanlıkça hassas bölge olarak belirlenen yerlerde, yetkili veteriner otoritenin olumlu görüşü hayvan toplanması ve nakli yasaktır. Hayvan sürülerinin toplu hareketi Madde 58- Her nevi hayvan sürülerinin yurt içindeki hareketleri Bakanlıkça düzenlenir. Hayvan nakliyeciliği yapanlar Madde 59- Hayvan nakliyeciliği yapanlar mahalli idarelerden ruhsat almak mecburiyetindedir. Ruhsatnamelerle ilgili hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte belirtilir. Hayvanların hastalıklı yerlerden geçirilmesi Madde 60- Hastalıklı olduğu bilinen yerlerden o hastalığa hassas hayvanların menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu olsa bile geçirilmeleri yasaktır. Ancak hastalıklı yerlerden hayvanların özel tertibatlı araçlarla transit olarak geçirilmelerine müsaade edilebilir. Sağlık raporu verilirken yol güzergahında hastalık olup olmadığının nasıl anlaşılacağı belirtilmelidir. Nakil araçlarının dezenfeksiyonu Madde 61– Hayvan nakliyeciliği yapanlar yetkili veterinerlik otoritesine bildirimde bulunmak mecburiyetindir. Bakanlıkça belirtilen şartları taşıyan nakil araçları ile hayvan ve hayvansal ürünleri nakletmek mecburiyetindedir. Yetkili veterinerlik otoritesi, nakliye yapan şirket ve şahısları onaylayacak ve bunlara izin verecektir. Hayvan nakliyeciliği yapanlara ait bildirimler ve bunlara verilecek belgeler ile nakil vasıtalarının haiz olacakları şartlar ve nakil şartları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Hayvanları veya hayvan maddelerini nakleden her türlü aracın nakil sonunda sahipleri tarafından temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mecburidir. Temizlik, dezenfeksiyon ve bunların kontrolü ile ilgili işlemler yönetmelikte belirtilir.
İKİNCİ BÖLÜM Hayvanların ve Hayvancılık İşletmelerinin Tanımlanması ve Kaydı Madde 62-Başta evcil büyükbaş hayvan, koyun, keçi ve domuz olmak üzere tüm hayvanlar ülkede geçerli yasal düzenlemelere göre işaretlenecek ve kayıt altına alınacaktır. Bakanlık, hayvan tanımlamalarının ve hareketlerinin kontrolüne ilişkin kayıt ve belgelendirme veri tabanları da dahil olmak üzere, hayvanların tanımlanması ve tescili için geçerli işaretleme türü, işaretleme unsurları, kayıt ve diğer işlem ve ilkelere dair tür ve yöntem konusunda kurallar uygulamaya sokmak üzere yasal düzenlemeler çıkarmaya yetkilidir. Madde 63– Anlaşma yolu ile kendisi ile üyelik ilişkisi tesis edilmiş olan ülkelere, hayvanlara ilişkin tanımlama ve hareket izleme sistemi kapsamında toplanmış olan kayıtlara erişme izni verilebilir. Madde 64- Kesimi yapılmış olan hayvanların, aynı hayvana ait parçalar arasında ilişi kuracak biçimde etiketlenmelerinden sonra, gövdeleri, omuzları yada ayakları ile diğer parçalarına şu işlem tatbik edilir. a) Etin alındığı her bir hayvanın tanımlanması b) Hayvan ve halk sağlığı kontrolü açısından verinin doğruluğu yeterli ise hayvan gruplarının tanımlanması
DÖRDÜNCÜ KISIM HAYVANLARIN KORUNMASI VE REFAHI BİRİNCİ BÖLÜM Hayvanların Korunması
Madde 65– Yetkilendirme Hayvanların korunması ve refahına yönelik olarak; çiftlik hayvanları ve evcil hayvan yetiştiriciliği, hayvanların nakli hayvan kesimi, laboratuar ve deney hayvanları konuların da ki yönetmelikler Bakanlık tarafından madde 66-74 deki prensipler çerçevesinde çıkarılır. Hayvan sahiplerinin sorumlulukları Madde 66-Sürekli yada geçici olarak hayvan sahibi olanlar, hayvanları kayıt ettirmek, bırakmamak, sağlıklarını korumak ve bunları acı ve kötü muameleye karşı korumakla mükelleftirler. Hayvanlar, kendi fizyolojik ihtiyaçları ve çevre gerekliliklerine uygun biçimde gelişmelerine ve yaratılış nedenlerine uygun düşecek bir biçimde yetiştirilecek ve hayvanlardan bu çerçevede faydalanılacaktır. Madde 67- Vahşi hayvanlar kendi doğal hayatlarının dışında sadece usulüne uygun olarak düzenlenmiş hayvanat bahçeleri, sirkler, vahşi hayvan çiftlikleri ve vahşi kuş çiftliklerinde aşağıda belirtilen amaçlarla yetiştirilebilirler; a) İnsanların doğa bilgisine olan meraklarının giderilmesi; b) Özel avlanma mevzuatı çerçevesinde gözetim altında avcılık yapma; c) Bu kanuna uygun biçimde inceleme ve bilimsel araştırma yapma. Ev (süs) hayvanları, bu kanun kapsamında öngörülmüş olan hayvanların iyi muamele görmesine dair kurallara uyulması koşulu ile ev ortamında bulundurulabilir. Hayvanların deney amacı ile kullanılması Madde 68- Hayvanlar üzerinde deneyler sadece onaylanmış bilimsel araştırma ve üretim enstitülerinin deney merkezleri, istasyon ve laboratuarlar ile eğitim merkezlerindeki deneyimli ve yetkili kişiler tarafından hayvanlara acı vermeyecek yöntem ve araçlar kullanılarak yapılacaktır. Sahipsiz hayvanlar Madde 69- Kaybolmuş ya da sahipleri tarafından terk edilmiş ve sığınacak evleri, çiftlik yada özel yaşam yerleri olmayan başıboş süs ve çiftlik hayvanları geçici olarak belediye hayvan barındırma tesislerine yerleştirilerek sahiplendirilir. Ötenazi uygulanması Madde 70 - Hayvanlar üzerinde ötenazi bir veteriner hekim tarafından uygulanacaktır. Ötenaziye: a) Acı ve eziyet veren tedavi edilemez ve ümitsiz hastalığa yakalanan hayvanlarda; b) Hayvanların bulaşıcı hastalıkları veya insan sağlığı ve hayatı için risk taşıyan zoonoz bir hastalığın önlenmesine veya ortadan kaldırılmasına ihtiyaç duyulması halinde; c) Madde 68 kapsamındaki deneylerin tamamlanması halinde, d) Davranışları insan ve hayvan hayatı ve sağlığı için kesin tehlike arz eden hayvanlar üzerinde, izin verilecektir. Hayvanların kesimi Madde 71 - Hayvanların kesimi veya itlafı, gereksiz yere heyecan, acı yada eziyet vermeden mümkün olan en hızlı biçimde yapılır. Kesime şu durumlarda izin verilecektir: a) Et ve gıda sanayi için ham madde elde etmek üzere yetiştirilen çiftlik hayvanları; b) Hastalığa karşı tıbbi tedavilerinin etkisiz ya da ekonomik açıdan faydasız olduğu çiftlik hayvanları; c) Bu kanunda belirtilmiş olan hallerde kesimleri kaçınılmaz olan hayvanlar; d) Dini vecibelere uygun olarak dini inanışlara göre kesilen hayvanlar. Hayvanların nakli Madde 72-Hayvanlar; nakillerine uygun, özel olarak teçhiz edilmiş nakliye araçlarında; sağlık, fizyolojik ve davranışsal ihtiyaçlarını güvence altına alacak koşullar altında nakledileceklerdir. Madde 73-Nakliye sırasında yaralanan hayvanlara mümkün olan en kısa süre içinde veteriner yardımı sağlanacak ve gerektiğinde bu hayvanlar, hiçbir acı ve eziyete sebep olmayacak bir biçimde öldürüleceklerdir. İzin verilmeyen hususlar Madde 74 –Başta aşağıda belirtilen durumlar olmak üzere, hayvanlara acı ve eziyet çektirme, yaralama, strese sokma ve korkutmaya neden olacak uygulamalara izin verilmez. a) Hayvanların nakliye araçları ile nakli; b) Geleneksel festivaller hariç olmak üzere, özel olarak organize edilmiş gösterilerde kullanılması; c) Yeterli vasıflara sahip olmayan kişiler tarafında veterinerlik uygulamalarının yapılması, d) Yeterli ehliyete sahip olmayan kişiler tarafından veteriner mesleğinin suiistimal edilmesi, e) Daha fazla yarış (spor) başarısı ve diğer neticeler elde etmek amacı ile hayvanlara ilaçlarla doping uygulanması; f) Hayvanların acı yada eziyet çekmelerine neden olacak bir biçimde eğitilmeleri; g) Ticari amaçla yada gösteri amacı ile sokaklarda vahşi hayvan gezdirme,
BEŞİNCİ KISIM HALK SAĞLIĞI BİRİNCİ BÖLÜM VETERİNER HALK SAĞLIĞI KONTROLLERİ Halk sağlığı kontrol ve denetimleri Madde 75 – Veteriner halk sağlığı kontrolü ve denetimi aşağıdaki amaçlarla yapılacaktır: a) Kamu sağlığının, hayvansal ürünlerin tüketiminden sonraki risklerden korunması, b) Hayvansal ürünlerin tip ve içeriklerinin kontrolü ve etiket bilgilerinin ürün içeriğine uygunluğunun garanti edilmesi. Madde 76 Hayvansal ürünlerin üretimi ve pazarlanması faaliyetlerini yapan aşağıda belirtilen bu Kanun kapsamındaki işletme ve uygulamalar resmi veteriner hekim tarafından denetim ve kontrole tabi olacaklardır. a) Madde 81’de detaylı olarak belirtilen insan tüketimine yönelik hayvansal ürünlerin üretim, işleme, depolama, toptan veya perakende satış yerleri ve işletmeler av hayvanları, arı ve balık çiftlikleri, arı çiftlikleri ile insan tüketimine sunulmayacak ürün ve ham maddelerin, hayvan yemlerinin ve ilaç katkılı hayvan yemlerinin ticareti. b) Mezbahalardaki kesim öncesi ve sonrası muayene; c) Madde 80 kapsamında onaylanmış işletmelerin personel, üretim ve işletme hijyeni d) Hayvan ölüleri, mezbaha atıkları ve gıda kalıntılarının ortadan kaldırılması ve imha edilmesi için Rendering ve imha tesisleri. Yasaklamalar ve Yetkilendirme Madde 77- a) İnsan ya da hayvan sağlığına zarar verebilecek hayvansal kökenli gıdaların ticaretinin yapılması yasaktır. Bu yasa hükümleri çerçevesinde, Bakanlık, insan ya da hayvan sağlığı için tehlike arz ettiği kanıtlanmış ya da bu konuda şüphe yaratan hayvansal kökenli ürünlerin pazarlanmasını yasaklayıcı önlemler alır. b) Bu yasanın hükümlerine uygun olarak veteriner halk sağlığı kontrolüne sunulmamış hayvansal kökenli gıdaların ticareti yasaktır. c) Bakanlık Sağlık Bakanlığı ile işbirliği içinde, şüphelenilen ya da doğrulanmış gıda tehlikeleri hakkındaki bilgilerin yetkili Türk makamları ile uluslar arası kuruluşlara uygun şekilde iletilmesini sağlamak üzere (hızlı uyarı sistemi) tedbirleri ve faaliyetleri almakla yükümlüdür. Gıda Laboratuarları Madde 78- Bu Kanunun 76 ncı maddesinde belirtilen kontrol ve denetimleri yapmak üzere hayvansal kökenli gıda maddelerinin muayenesini yapabilecek laboratuarlar Sağlık Bakanlığının da görüşü alınarak Bakanlık tarafından belirlenir. Muayene ve analizler, sadece uluslar arası olarak kabul edilmiş muayene ve analiz yöntemleri ile çalışma yöntemleri uygulayan konusunda tecrübeli veya uzman personele sahip laboratuarlarda yaptırılır. Belirtilmiş olanların dışındaki durumlarda Madde 10 hükümleri geçerli olacaktır. İlaç ve kalıntı izlenmesi Madde 79 a) Hayvanlar ile hayvansal kökenli ham madde ve ürünler; hayvansal kökenli hammadde ve ürünlerin emniyetini (güvenliği-güvenirliğini) sağlamak ve hayvansal kökenli hammadde ve ürün ticaretine dair uluslar arası kurallara uymak amacı ile ilaç ve diğer kalıntılar için düzenli olarak izlenecektir. b) İzlemenin genel şartları ile izlenecek maddeler mevzuata uygun biçimde Bakanlık tarafından belirlenecektir. c) İzleme, her yıl Bakanlık tarafından hazırlanmış olan bir plana göre yapılacaktır. Numune alma, resmi yada yetkilendirilmiş veteriner hekimler tarafından yapılacaktır. d) Numunelerin analizinden sorumlu referans laboratuarların listesi Bakanlık tarafından yayınlanacaktır. e) Bakanlık; yıllık olarak c bendinde belirtilen planlar ile bunlara ait yıllık güncelleştirmeleri Avrupa Komisyonu’na sunacak ve Avrupa Komisyonunu yıllık aralar ile a bendinde belirtilmiş olan maddeler ile bunların kalıntıları konusunda yapılmış olan tüm kontrol ve araştırmaların sonuçları da dahil olmak üzere c bendinde belirtilen planın uygulaması neticesinde elde edilmiş olan veri ve sonuçlar hakkında bilgilendirecektir. f) Yetkili veteriner makamları, hayvan sağlığı için tehdit oluşturan unsurları önlemek ve hayvansal kökenli hammadde ve ürünlere ilişkin gıda güvenliğini temin etmek amacı ile; hayvanlarda kullanılan ilaçlarının dağıtıldığı, depo edildiği ve uygulandığı özellikle çiftlikler ile veteriner uygulamalarının yapıldığı tüm düzeylerde denetim yapacaklardır. Aşağıda belirtilen durumların tespiti halinde önleyici tedbirler alınır. 1- Yasaklanmış ya da izin verilmemiş madde ve ilaçların bulundurulması 2- Kendilerine bu konuda yetki verilmemiş kişilerin ilaç bulundurması 3- Hayvanların izin verilmemiş madde ya da ilaç ile tedavi edildiğine dair şüphe ya da kanıt oluşması 4- Tedaviden sonra geri çekme süresine uymama 5- Yasaklanmış ya da izin verilmemiş, ilaç ihtiva eden yem maddelerinin bulundurulması, kullanılması ya da üretimi 6- Yasaklanmış yada izin verilmemiş yem katkı maddelerinin kullanılması, g) Veteriner ilaçlarının ruhsatlandırılması, belli maddelerin uygulanmasının yasaklanması, hayvanlara ilaç tatbiki ve ilaçların dağıtımı ve kullanımının gözetimi ile anabolizanlar, veteriner ilaçları, yasaklanmış maddeler ve çevresel bulaşanların izlenme prensiplerini belirleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanır. Gıda üreten kuruluşlar Madde 80-Aşağıda belirtilen gıda üretim ve işleme kuruluşları, ürünlerin üretim ve işlemesine başlamadan önce Resmi veteriner hekim tarafından verilen resmi rapor doğrultusunda yetkili otorite tarafından onaylanır veya kayıt altına alınır. a) Mezbaha, parçalama tesisleri, et entegre tesisleri, et işleme tesisleri, süthaneler ve hayvansal kökenli gıda ürünleri işleyen ya da üreten diğer işletmeler, b) Balık işleme gemileri, balık işleme tesisleri, toptancı pazarları, müzayede salonları ya da ambalaj tesisleri, c) Hayvansal kökenli ürünlerin depo edildiği gıda depolama odaları, gümrük depoları, soğuk hava depoları ve satış noktaları d) Bakanlık, AB ve uluslar arası standartlar hususunda, a, b ve c kapsamında belirtilmiş olan kuruluşlara yönelik olarak, Sağlık Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı ile uyum içinde onay şartlarını belirtir yönetmelikleri çıkarır. e) Birinci fıkraya istisna olarak, gıda ürünlerinin sadece iç piyasa için üretilmesi halinde ve üretim kapasitelerinin g bendinde belirtilmiş olan miktarı aşmaması durumunda, a bendinde belirtilmiş olan kuruluşlar için onay gerekmemektedir bu kuruluşlar kayıt altına alınır. f) (e) bendine istisna olarak, mandıra tesislerinin, bu maddenin d bendine istinaden çıkarılmış olan hükümler dahilinde öngörüldüğü biçimde, üretim miktarlarına bakılmaksızın onay ve hijyen koşullarını yerine getirmeleri gerekir. g) Madde 80’in e bendine göre onay gerektirmeyen üretim miktarları: - Haftalık olarak 20 ton taze et ve yıllık olarak da 1000 büyük baş hayvan birimini aşmayan bir üretime sahip mezbahalar, - Beş tonu aşmayan kemiksiz et ya da kemikli olarak muadil bir miktarda haftalık bir üretime sahip kesme tesisleri - Haftalık bazda en fazla 20 ve yıllık olarak da 1000 adet hayvandan elde edilen taze et içeren et ürünleri üreten işleme tesisleri - Onay koşullarına uymadıkları takdirde ve üretimin Sayı 4 üçüncü satırbaşında belirtilmiş olan miktarları aşmaması halinde kıyma işleme tesislerinin tescil numarası almak üzere yetkili makama başvuruda bulunması gerekir. h) Birinci fıkraya istisna olarak, onay şartları, aşağıda belirtilmiş olan kuruluş ve ticaret faaliyetlerine uygulanmayacaktır: - Perakende ticaret kapsamında balıkçılık ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve piyasaya sürülmesi. - Küçük el işi çalışması yapan üreticiler, balıkçı ya da balık göleti sahibi tarafından üretilen ve doğrudan perakende dükkanlarına ya da tüketiciye sunulan balıkçılık ürünleri - Balıkçılar tarafından doğrudan o mahaldeki pazarlara, perakende dükkanları yada doğrudan tüketiciye sunulan canlı yumuşakçalar. i) Bakanlık, h bendinde belirtilmiş olan balıkçılık ürünlerinin denetimi, balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve dağıtımı konusundaki hijyenik koşullar ile denetim hususunda yasal düzenleme çıkarmaya yetkilidir. j) (g) bendinde belirtilmiş olan kuruluşların, yetkili makama tescil numarası almak üzere başvuruda bulunması icap etmektedir. 1. Tescillenecek kuruluşlara ilişkin hijyen koşulları Bakanlık tarafından çıkarılacak Yönetmelikle belirlenir; 2. Tescili yapılmış olan kuruluşların denetimi, Bakanlık tarafından yapılır, 3. Tescili yapılmış kuruluşlarda kesim öncesi ve sonrası muayenesinde, Madde 76 birinci ve ikinci fıkra şartları yerine getirilecektir. Madde 81 -Veteriner halk sağlığı kontrol ve denetimlerini yapan merci aşağıdaki yetkilere sahiptir. a) Veteriner kontrolüne tabi olan bina, tesis, ve benzeri yerlere her zaman girebilme ve söz konusu kontrol için gerekli bilgi ve belgelere erişebilme; b) Madde 78 ve 79’a göre Laboratuar tahlili için gerekli miktarlarda ücretsiz numune alma. c) Onaylanmış belge modellerine göre veteriner belgeleri verme; d) Hayvanlarda şüpheli yada bildirilen bulaşıcı yada paraziter hastalıklar ortaya çıkması halinde bu kanuna uygun olarak tedbirler alma; e) Hayvansal kökenli ham maddeler ve hayvansal ürünler, yem ve yem katkı maddeleri konusunda bunların uygunluğu, kalitesi ve emniyeti açısından, devlet standartları, tüzükleri, teknoloji talimatları ve şartnamelerine uygunluğu konusunda veterinerlik kararları alma; f) Madde 79 kapsamında bina ve tesis yapım projelerinin yapımında planlama aşamasında danışmanlık yapma ve bunların kabul ve işletmeye alınması için kurulan idari komisyonlara katılma; g) Hayvan besiciliğinde biyolojik ve kimyasal maddelerin kullanımına izin verme; h) Hayvan sağlığının korunması, hayvan hastalıklarına karşı insan sağlığının korunması, çevre korunması ve 76’inci madde kapsamındaki maddelerin standardizasyonu ve belgelendirilmesi ile ilgili konuları ele alan komisyon ve konseylere katılma, Üçüncü ülkelere ihracat yapabilme yetkisi verilmesi Madde 82 – Yetkili veteriner makamı; hayvan menşeli gıda ve ham madderin ihracı konusunda kuruluşları Madde 80 kapsamındaki koşullara göre onaylayacaktır. Onaylanmış ihracat kuruluşları, birer ihracat numarası alacaklar ve bununla, Ulusal Veteriner Servisi kayıtlarında tescil edileceklerdir. İhlal durumunda alınacak tedbirler Madde 83- Kanunun ihlali halinde, bunun tür ve derecesine bağlı olarak, yetkili makam, şu tedbirleri alacaktır: a) İhlalin giderilmesi için talimat vermek. b) Madde 76 kapsamındaki maddelerin üretimini, işlenmesini ve ticaretini, (a) fıkrasında belirtilmiş olan tedbirlere uyuluncaya kadar durdurmak. c) İnsan ve hayvan sağlığı için tehlikeli olan hayvansal ham madde ve ürün, katkı maddeleri, yem ve yem katkı maddelerinin üretimini, işlenmesini, depolanmasını, naklini ve ticaretini yasaklamak ve bunların imha edilmesi yada elden çıkarılması için gerekli tedbirleri almak d) Bina, tesis ve benzeri yerlerin çalışmalarını durduracak yada çalışma izinlerini geri çekecek ve Madde 80 kapsamındaki kuruluşlar içinse, bunların ihracat onayını geçici bir süre yada sürekli olarak geri alacaklardır; e) Ulusal Veterinerlik Servisinin tasdik işaretlerini koymak sureti ile yasaklanmış olan bina, tesis, ve benzeri yerlere girişleri kısıtlamak, f) İşlemler için Bakanlığa temyiz başvurusu yapılabilir; işlemlere karşı yapılmış olan temyiz müracaatları, bunların yürütülmesini durdurmayacaktır.
Çalışma izni verilmesi Madde 85 - Hayvansal ham madde ve ürün, katkı maddeleri, yem ve yem katkı maddelerinin üretimi, işlenmesi ve ticaretine; Bakanlık tarafından çıkarılan mevzuatta belirtilen şart ve izlenmesi icap eden yol çerçevesinde Ulusal Veterinerlik Servisi tarafından onaylanmış olan bina, tesis, vs içinde yapılmasına izin verilecektir. Nakliye Madde 86 –Hayvan ve hayvan ürünleri ile, özellikle ham maddelerin nakli Bakanlık tarafından çıkarılmış olan kararlarda belirtilen veteriner ve hijyen koşullarını yerine getiren özel ulaşım araçları ile yapılacaktır. Hayvan menşeli gıda naklinde kullanılan araçların, Madde 80’e göre yönetmeliklerde belirtilmiş olan ölçütlere uyması icap eder. Kişilerin sorumlulukları Madde 87 - Madde 76 kapsamındaki maddelerin üretimi, işlenmesi, depolanması, nakliyesi ve ticareti ile uğraşan kişiler: a) Koşulların ve teknik teçhizatın teknoloji, veteriner, sıhhi ve sağlık koşullarına uymasını temin edeceklerdir; b) Cari mevzuatın şartlarına göre işaretleme ve etiketleme yaparak kalite, uygunluk ve emniyeti garanti edeceklerdir; c) Yeni ürün üretimi ve ürün yelpazesi ile ilgili belge sistemini Ulusal Veterinerlik Servisi ile koordine edeceklerdir; d) Ürün kalitesi ve emniyeti için veteriner halk sağlığı kontrol ve denetim merci tarafından onaylanmış olan bir oto kontrol sistemini yürürlüğe sokacaklardır; e) Tesis, bina, ekipman ve hijyenik ekipmanları hiçbir ücret almadan faaliyetlerini yürütmeleri için veteriner halk sağlığı kontrol mercine temin edeceklerdir, Madde 88 - Veterinerlik şartlarının yerine getirilememesi neticesinde uygulanmış olan yasaklamadan dolayı ortaya çıkan zarar, ziyan ve kar kaybı, kontrole tabi olan bina, tesis, mal vs. sahiplerine aittir.
ALTINCI KISIM Sınırlarda Veteriner Kontrolü ve Karantina
BİRİNCİ BÖLÜM İlkeleri Genel Yasaklar Madde 89 – a)Aşağıdaki ürünlerin ithalatı, ülke içinden transit geçirilmesi ve ihracatı yasaktır: 1) Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanlar ile bu hayvanlara ait ürün, ham madde ve sakatatı. 2) Ölü hayvan, hastalık veya hastalık şüphesi ile ölmüş hayvan ile bu hayvanlara ait parçaların, ürünlerin, ham maddelerin ve sakatatın. 3) Hastalık etkeni ile bulaşık olan hayvansal kökenli hammadde veya ürünler, 4) Hastalık etkeni ile bulaşık hayvansal kökenli olmayan diğer maddeler. b) a fıkrasında yer alan ürünlerin muameleye tabi tutularak hastalık etkeninin ortadan kaldırılması durumunda söz konusu yasak uygulanmaz. c) Türkiye’de geçerli olan kanuni düzenlemelere uyulmaması halinde Türkiye üzerinden canlı hayvan, ölü hayvan, hayvansal ürün, ham madde ve hayvan yan ürünlerin ülkeye ithalatına ve transit geçişine izin verilmez. Genel Yetkilendirmeler ve Acil Durum Tedbirleri Madde 90 – a) Bakanlık, enfekte maddelerin taşınmasının muhtemel olduğu maddeler de dahil olmak üzere, canlı veya ölü hayvan, bu hayvanların parçaları, hayvan menşeli ham madde ve hayvansal yan ürünlerin, istinaden yapılan ithalat, transit geçişi ve ihracatını sınırlamak veya yasaklamak üzere kanuni düzenleme yapmaya ve tedbir almaya yetkilidir. b) a fıkrası çerçevesinde bakanlık ithalat, ihracat ve transit geçişlerde, hayvan veya hayvansal ürünün sağlığına ilişkin şartlar, nakliye biçimi, nakliye araçlarına ilişkin gereklilikler, işaretleme ve etiketleme, ürünlerin çıktığı veya gittikleri yerdeki onay kuruluşları ile bulaşık maddelerin hayvanlara ve evcil hayvanlara yayılmaması ve halkın, insan sağlığı için tehdit oluşturan tehlikelere maruz bırakılmamasını temin etmek üzere gerekli şartları belirleyecektir. c) Komşu ülkeler ile ortaklaşa kullanılan meraları ilgilendiren durumlarda, hayvan hastalıklarının ülkeye bulaşmaması için gerekli tedbirlerin alınması şartıyla ortaklaşa meralarda hayvan otlatmayı kolaylaştırmak üzere, Bakanlığın onayı ile il mülki makamlar, Madde 90 ve 91 çerçevesinde istisnai olarak yasal düzenleme yapmaya yetkilidir. d) Komşu ülkelerde bulaşıcı hayvan hastalıklarının patlak vermesi halinde, il mülki amirleri, hudut üzerinden komşu ülkelerden gelen hayvan, hayvan ürünleri yada nakil araçları hususunda derhal geçerli olmak üzere ithalat kısıtlamaları hususunda tedbir almaya yetkilidir. Madde 91 Bu kanun hükümlerine tabi olan hayvansal kökenli hammadde, hayvansal ürün, hayvan yan ürünleri, veteriner tıbbi ürünleri, katkı maddeleri, yemler ve yem katkı maddeleri ithalat ve ihracatında aranacak sağlık şartları ve kullanılacak uluslararası sağlık sertifikaları ve menşe belgeleri modelleri, sınır kontrol noktalarının onayına ilişkin şartlar, sınırlarda veteriner kontrolünün yapılmasında izlenecek yol ile ilgili hususlar yönetmelikle belirlenir. Bakanlık söz konusu yönetmeliği çıkarmaya yetkilidir. Madde 92 Hayvan, hayvansal kökenli hammadde, hayvansal ürün, hayvan yan ürünleri, veteriner tıbbi ürünleri, katkı maddeleri, yemler ve yem katkı maddelerinin ithalat, ihracat ve transit geçişleri Bakanlar kurulunca tespit edilen gümrük kapılarında Bakanlık ve Gümrük müsteşarlığınca müştereken kurulan onaylı veteriner sınır kontrol noktalarında yapılacaktır. Bakanlık; onaylı sınır veteriner kontrol noktalarında veteriner kontrolüne tabi olacak hayvan, hayvansal kökenli hammadde, hayvansal ürün, hayvan yan ürünleri, veteriner tıbbi ürünleri, katkı maddeleri, yemler ve yem katkı maddelerinin bir listesini hazırlayacaktır. Madde 91 de bahsi geçen yönetmelikle, Bakanlık, ayrıca, aşağıdaki şartların bulunduğu kanuni düzenlemeleri çıkarmaya yetkilidir: a)Hayvan ve hayvan ürünleri taşıyacak nakil vasıtalarının tasarımı ve teçhiz edilmesi - b) Canlı hayvan nakli - c) Ölü hayvan, ham madde ve hayvan yan ürünleri nakli - d) Ruhsata tabi hayvan ve hayvan ürünleri nakli, ithalatı ve ihracatı - e) İthal edildikten sonra resmi gözetim altına giren, tespit edilmiş bir kullanım için gönderilen ya da belli bir biçimde muameleye tabi tutulacak olan hayvan ve ürünlerin ithalat sırasında işaretlenmesi ve etiketlenmesi Denetim ve kontrol Madde 93 - Hayvan ve hayvan menşeli ürünlerin 91 inci Maddenin birinci fıkrasına göre onaylanmış hudut denetim noktalarında denetimi, Resmi veteriner hekim tarafından yapılacaktır. İthalatçı, zorunlu tutulmuş olan denetim işlem ve tedbirlerine uymakla yükümlüdür. Resmi veteriner hekim, ilgili devlet yönetmeliklerinde öngörüldüğü biçimde vermiş olduğu hizmet karşılığında veterinerlik fonuna yatırılmak üzere denetim ücreti almaya yetkilidir. Maliye Bakanlığı ile hudutta bulunan ilgili gümrük idareleri, Veteriner Makamları ve resmi veteriner hekim ile, ithalat, mal sevki ve hayvan ürünlerinin denetlenmesi işleminin gözetlenmesinde işbirliği yaparlar. Özellikle, gümrük yetkilileri, veteriner kontrolüne tabi mal sevklerinin tanımlanmasında yardımcı olurlar. Bu yasanın Madde, 89, 90, 91, 92 ve 93’ün ihlal edildiğinden şüphe edilmesi halinde, gümrük yetkilileri bu durumu yetkili veteriner makamına bildirirler. Muafiyetler Madde 94 a)Madde 89 a fıkrası ve Madde 90 göz önünde bulundurmaksızın, Madde 89, 91, 92 ve 93’in ikinci paragrafı aşağıdaki hususlar için geçerli değildir. 1) Kendisi yada kendisine eşlik eden kortej için kaldığı süre içinde kişisel kullanım için yabancı bir Devlet Başkanı için getirilen ürünler - 2) Diplomatik temsilciliklere gönderilen ürünler - 3) Kamu yararına hediye olarak getirilen ürünler. b) Madde 89 ve 90 la ilişkili olarak, Madde 91 ve 92’ nin birinci fıkrası, şunlar için uygulanmayacaktır: bilimsel amaçlı, sergi ve benzeri etkinlere mahsus ürünler, gümrük vergisi ödenmesi yükümlülüğü olmadan yolcu beraberinde getirilen hayvan ve ürünler, alıcının kendi kullanımı için olması koşulu ile özel posta ile gelen ürünler, küçük miktarlarda ürün numuneleri ve denizde gemi içinde tüketilmesi icap eden ürünler. Bakanlık, Madde 89’e göre bu muafiyetleri ve muafiyet koşullarını yönetmelikle belirleyecektir. İzin ve Karantina Madde 95 İthalat izni, Resmi veteriner hekim tarafından, mal sevkinin Madde 91 şartlarına uyup uymadığı hususunda sevk denetimi yapmasından sonra verilecektir. Resmi veteriner hekim, ithalatına izin verilen veya reddedilen sevklerle ilgili kayıt tutacaktır. Bakanlık, belgelendirme usullerini, ilgili yönetmelikle belirleyecektir. Transit Geçiş Madde 96 –Canlı hayvanların Türkiye üzerinden transit geçişlerine, ilgili hayvanları alacak olan ithalatçı ülkenin resmi veteriner makamlarınca yazılı bir teminat verilmesi ve talep üzerine Bakanlıkça izin verilecektir. Nakliye araçlarının dezenfekte edilmesi Madde 97 -Hayvan nakil araçları, ülkeye girişlerinden önce dezenfekte edilecektir. Çok bulaşıcı bir hayvan hastalığının çıktığı bir ülkeden gelen araç ve kişilere ilişkin tedbirler, Bakanlık tarafından belirlenecektir.. Bu hususta, Madde 89 ve 90 hükümlerine riayet edilecektir. Madde 98 - Madde 90, 91, 92 ve 93 koşullarına uymayan mal sevkleri, hayvanlar yada ürünlere el konacak ve bunlar karantinaya alınacak yada imha işlemine tabi tutulacaktır. Bakanlık buna ilişkin yasal düzenlemeleri bir yönetmelikle ayrıntılı biçimde belirleyecektir. Madde 99 – Ulusal Veteriner Servisi, nakliye araçları hudut kontrol noktalarında denetime tutulurken geçen süre içinde meydana gelebilecek her tür zarar, ziyan ve hasardan sorumlu olmayacaktır. Madde 100 – Damızlık ve besi amacı ile ithal edilecek olan hayvanlar, ihtiyaç duyulması ve Yetkili Merkezi Veteriner Makamınca talep edilmesi halinde, Ulusal Veteriner Servisi tarafından onaylanmış olan karantina tesisleri içinde karantinaya tabi tutulacaktır.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Hükümler Kaçak Girişler Madde 101– Ülkeye kaçak olarak getirildiği tespit edilen yada ülkeye, bulaşıcı bir hastalık nedeni ile trafiğe yasaklanmış bir hudut üzerinden giren hayvan ve hayvan menşeli ürünler, geldikleri yerlere geri gönderilecektir yada söz konusu hayvanlar karantinaya alınacaklardır. Geri gönderme yada karantinaya alma durumunun mümkün olmaması halinde, söz konusu hayvan yada hayvan menşeli ürünler tazminat ödenmeksizin imha edilecektir. Yasaklama Madde 102 - Madde 114 hariç, Bakanlık, belli bir ülkeden tamamen yada hastalığın türüne bağlı olarak o ülkenin bölgelerinin bazılarından enfeksiyona vasıta olabilecek canlı hayvan, hayvan ürünü ve maddelerinin ithalatını ve transit geçişini yasaklayabilir. İthalat ve transit geçişlere getirilen yasaklamalarda, Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı’nın hastalık bildirim bültenleri yada yabancı ülke dış temsilciliklerimizin hastalık ihbarları esas alınır.
YEDİNCİ KISIM Veteriner Tıbbı Ürünleri
BİRİNCİ BÖLÜM Veteriner müstahzarlar için yetki Madde 103 - Veteriner müstahzarları ile bunların imalatı, ithalatı, ihracatı, depolanması, herhangi bir vasıta ve şekille yapılan toptan ve perakende ticareti, reçeteli veya reçetesiz satılma şartları, kullanımı ve uygulanması ile ilgili tüm yer ve faaliyetler hususunda ruhsat, kontrol ve denetimi Yetkili Merkezi Veteriner Otoritesince yapılır. Veteriner müstahzar ruhsat ve imalat şartları Madde 104 - Veteriner tıbbi ve tıbbi olmayan müstahzarların imali, ithali ve ticarete arzı amacıyla izin alınması gereklidir. Veteriner müstahzar ruhsatına sahip olacak tüzel kişiliğin yurt içinde ticari kişilik hakkını kazanmış olması ve Bakanlıkça yetki verilen meslek mensuplarını istihdam etmiş olması gerekir. Türkiye’de mesleğini icra edebilmek için veteriner hekim unvanı kazanmış olan veteriner hekimler de veteriner müstahzarı ruhsatına sahip olabilir. Veteriner müstahzar ruhsatına sahip olan tüzel kişilerin bir veteriner hekim istihdam etmesi şarttır. Gerçek ve tüzel kişilerin veteriner müstahzarlarla iştigal edebilmesiyle ilgili diğer şartlar Yönetmelikle belirlenir. Veteriner müstahzarların imalatında ise sadece veterinerlik, eczacılık ya da kimya alanlarında en az 4 yıllık üniversite eğitimine sahip kişiler imalat ve kaliteden sorumlu müdür olarak görev alabilirler. Tıbbi müstahzar için ruhsat şartı Madde 105 – Bakanlığın özel izni ile getirilen mamul ilaç ve etkin maddeler hariç Ruhsatlandırılmamış hiçbir veteriner tıbbi ürün imal veya ithal edilemez, ticareti yapılamaz veya kullanıma arz edilemez, test ve araştırmalar haricinde hayvanlara uygulanamaz. Veteriner hekim tarafından sadece sınırlı sayıdaki hayvan için reçete edildikten sonra eczanelerde hazırlanan majistral terkipler, ihraç amacıyla imal edilecek olan veteriner tıbbi müstahzarlar, ilaç olarak değerlendirilmesi için test edilme aşamasında olan tıbbi müstahzarlar, teşhis kitleri ruhsata tabi değildir. Süs hayvanlarında kullanılmaya mahsus olan tıbbi müstahzarlar da ruhsatname şartından istisna edilebilir. Ayrıca ruhsatlı veteriner tıbbi ürünlerden raf ömrü dolmuş olanlar, kaliteli olmayan seriler, Bakanlıkça kabul edilmiş prospektüs/etiket bilgileri taşımayanlar da ticarete ve kullanıma arz edilemezler, hayvanlara uygulanamazlar. Gıda değeri olan hayvanlara uygulanması düşünülen tıbbi müstahzarlar gıdalardaki ilaç kalıntılarıyla ilgili bir uyarıyı taşımadan ticarete arz edilemezler. Bakanlık gerek ruhsat aşamasında, gerek sonrasında veteriner tıbbi ürünleri ve veteriner müstahzarları kalite açısından denetler ve laboratuar tahliline tabi tutabilir. Bir tıbbi müstahzarın ruhsat alabilmesi için etkili, güvenli, kaliteli ve ülke için faydalı kabul edilmiş ve kanıtlanmış olmalıdır. Tıbbi müstahzarların ruhsat süresi 5 yıldır. Veteriner tıbbi müstahzarların ruhsatlandırılmasıyla ilgili hususlar bir mevzuatla düzenlenir. Sorumluluk Madde 106 - Veteriner tıbbi müstahzarların imalatı, ithalatı, ihracatı, depolanması, ticareti ve kullanımı ile iştigal eden gerçek ve tüzel kişiler; faaliyetlerle ilgili tüm hususlarda denetim yapan yetkili kamu personeline erişim hakkı vermek, yardımcı olmak ve işbirliği yapmakla mükelleftir. Ruhsat sahipleri müstahzar için iddia ettikleri etkinlik, güvenlik ve kaliteyle ilgili tüm hususlardan sorumludur. Bakanlıkça bir müstahzar/ürün için ruhsat verilmesi ruhsat sahibinin sorumluluğunu kaldırmaz ve azaltmaz. Ruhsatlı bir tıbbi müstahzarın insan ve hayvan sağlığına zararlarının sonradan ortaya çıkması ruhsat sahibinin sorumluluğunu kaldırmaz. Toptan satış Madde 107- Bakanlıktan izin alınmadan veteriner tıbbi ürünlerinin depolanması, toptan olarak ticaretinin yapılması yasaktır. Veteriner tıbbi ürünlerin ve veteriner müstahzarları depolanması ve toptan ticaretinin yapılmasında veteriner hekim ve eczacı unvanı almış kişiler mesul müdürü olabilir. Bununla ilgili ayrı bir mevzuat Bakanlıkça düzenlenir. Toptan satış yerlerinin sahipleri ve sorumlu müdürleri müstahzarları ilgili meslek ilminin ve etiket bilgilerinin gereğince muhafaza etmek, satmak, dağıtmak, kaydetmek, satış ile ilgili mevzuat hükümlerine uymak ve Bakanlık denetimine imkan sağlamakla mükelleftir. Sorumluluğun ihlalinde verilecek idari ve hukuki cezalara ilaveten mesleğin icrasıyla ilgili disiplin hükümlerine tabi olur. Perakende satış Madde 108 - Bakanlıktan izin alınmadan veteriner müstahzarların perakende olarak ticaretinin yapılması yasaktır. Veteriner tıbbi müstahzarların perakende ticaretinin yapılması ancak veteriner hekimler ve eczacılar tarafından gerçekleştirilir. Veteriner tıbbi müstahzarların perakende ticaretinin yapılaması ancak veteriner hekimler tarafından gerçekleştirilir. Tıbbi olan ve olmayan veteriner müstahzarların perakende ticaretiyle ilgili mevzuat Bakanlıkça düzenlenir. Perakende satıştan sorumlu kişiler müstahzarları ilgili meslek ilminin ve etiket bilgilerinin gereğince muhafaza etmek, satmak, dağıtmak, kaydetmek, satış ile ilgili mevzuat hükümlerine uymak ve Bakanlık denetimine imkan sağlamakla mükelleftir. Sorumluluğun ihlalinde verilecek idari ve hukuki cezalara ilaveten mesleğin icrasıyla ilgili disiplin hükümlerine tabi olur. Müstahzarın uygulanması Madde 109* - Veteriner müstahzarın uygulanmasında etiket/prospektüs bilgileri esas alınır. Ancak etiket dışı uygulamada sorumluluk uygulayana, uygulanmasına izin verene ve reçete edene aittir. Müstahzarların uygulanmasıyla ilgili kayıtlar ve diğer hususlar Bakanlıkça belirlenir. İlaç enstitüsü Madde 110 - Bakanlık veteriner tıbbi ürünleri ve veteriner müstahzarlarla Bakanlık veteriner tıbbi ürünleriyle ilgili değerlendirme, tahliller, testler, kontrol ve değerlendirmeler için veteriner ilaç enstitüsü kurar. Enstitünün kuruluşu, yönetimi ve faaliyetleri ayrı bir mevzuatla düzenlenir. Veteriner İlaç Enstitüsünün görevleri şunlardır: a) Veteriner tıbbi ürünleri üzerinde daimi ve periyodik kontroller yapmak, b) Veteriner tıbbi ürünleri imal yerlerinin ve laboratuarlarının hal ve faaliyetlerinin mevzuata aykırı olması durumunda kusur giderilinceye kadar kapatmak, c) İnsan ve hayvan sağlığı için doğrudan yada dolaylı tehdit oluşturan veteriner tıbbi ürünlerinin üretimini durdurmak ve bunların imha edilmesi yada diğer amaçlarla kullanılmasını önleme çalışmalarını organize etmek, d) Kalite açısından hatalı olan veteriner tıbbi ürünlerin satışının durdurulması, satış kanallarından geri çekilmesi veya toplanması amacıyla görüş vermek/talimat vermek, e) Veteriner tıbbi ürünlerinin etkinliği, kalitesi ve güvenliği ile ilaç şikayetlerinin değerlendirilmesi hususlarında test ve tahliller yapmak, değerlendirmede bulunmak, f) Veteriner tıbbi ürünleri imal edenlerin uymaları gereken iyi ve dürüst imalat uygulamaları konusunda belge vermek, g) Veteriner tıbbi ürünlerinin imalatı, depolanması ve ticaretine ilişkin mevzuata uymayanların ruhsatlarının geri alınması için tavsiyede bulunmak. Komisyonlar Madde 111 - Bakanlık veteriner tıbbi ürünleriyle ilgili değerlendirmelerde bulunması için “Veteriner İlaç Ruhsat Komisyonu” kurar. Aşı ve serum gibi maddelerin değerlendirilmesi için “İmmunbiyolojik Ürünler Komisyonu” kurar. Söz konusu komisyonların faaliyetlerine yardımcı olmak amacıyla bağlı alt komisyonlar da kurabilir. Bunların teşekkülü, yetkileri ve faaliyeti ayrı bir mevzuatla düzenlenir. İthalat ve ihracat Madde 112 - Veteriner tıbbi ürünlerin ve ilgili madde veya malzemeler ile aletlerin ithalat veya ihracatı Bakanlığın izni ile ülkenin ithalat veya ihracat rejim kararlarına göre yapılacaktır. Veteriner müstahzarların ithal edilebilmesi için uygun bir raf ömrüne sahip olması zorunludur. Testler ve ruhsat işlemleri için küçük miktarlardaki ruhsatsız müstahzarların veya imalatında kullanılacak maddelerin ithaline Bakanlıkça izin verilir. Tanıtım Madde 113- Bakanlıktan ruhsat almamış veteriner tıbbi ürünlerin tanıtımı yasaktır. Ruhsatlı tıbbi ürünlerin tanıtım kuralları da Bakanlıkça çıkarılacak bir mevzuatla belirlenir. Hayvan sağlığını koruma zarureti Madde114 - Hayvan sağlığını tehdit eden bir durumda ruhsatlı bir veteriner tıbbi müstahzar bulunmadığında Bakanlık Veteriner İlaç Kurulu’nun tavsiyesi alınmak kaydıyla yurt dışında ruhsatlı bir tıbbi müstahzarın ticaretine izin verebilir. Yurt dışından yapılan bağışların ithali durumunda da Veteriner İlaç Kurulu’nun uygun görmesi ile ürünün yurt dışında ruhsatlı, insan ve hayvan sağlığı için güvenli kullanım kurallarının ve ilaç kalıntı arınma süresinin tespit edilmiş, etkili, kaliteli ve yeterli raf ömrüne sahip olması şartı aranır.
SEKİZİNCİ KISIM Hayvan ve Hayvan Ürünlerinin İmhası ve Ortadan Kaldırılması
BİRİNCİ BÖLÜM İlke ve Yetkilendirmeler
Madde 115 – Üretim ve işleme tesisleri ile ticari tesislerden çıkan kullanılamaz gıda ürünleri, atıklar ve karkaslar / kemikler dahil olmak üzere, hayvan ölüleri, atılan ham maddeler ve hayvan ürünleri, imha edilerek ya da yakma tesislerinde işleme tutularak ya da nihai ürünün emniyetini güvence altına alan teknoloji rejimleri kapsamındaki diğer kullanım tesislerinden faydalanılarak işleme tutulmak sureti ile zararsız bir hale getirilecektir. Bakanlık, yakma ve imha işlemlerine tabi hayvan ve ürünleri ve bunlarla ilgili muafiyetleri, kamu tüzel kişi ve idarelerinin karkas ve atık elden çıkarma, imha ve yakma ihbarı yapma sorumlulukları, yakma ve imha etme koşulları ile yakılan ürünlerin kullanımı ve imhasının ele alındığı yasal düzenlemeleri çıkarmaya yetkilidir. Şu ilkeler geçerli olacaktır: Karkas, hayvan parçaları ve hayvan ürünleri aşağıdaki hususları sağlayacak biçimde imha edilecek ve yakılacaktır: a) Ortaya çıkan enfeksiyonlu ya da zehirli maddelerden insan ve hayvan sağlığının zarar görmemesi b) Su kaynakları ve tesislerinin, toprağın ve hayvan yemlerinin Enfeksiyonu ya da zehirli maddelerden kirlenmemesi c) Çevrenin zarar görmemesi d) Halkın emniyeti ve kamu düzeninin zarar görmemesi, kesintiye uğramaması Yakma ve imha etme yükümlülüğüne ilişkin muafiyetler, yukarıda bahsi geçen ilkelere uyulması kaydı ile Bakanlık tarafından verilebilir. Bakanlık, yakma ve imha etme işlemlerine tabi olan hayvan ve hayvan ürünlerinin ticareti, ithalatı ve ihracatı hususunda şu hususları öngören yasal düzenlemeler çıkarmaya yetkilidir: - Ürünlerin üretim, muamele görme, teslimat ya da ticaret aşamalarında sahip olacağı koşullar - Yetkili makamların vereceği onaylar ve muayeneler - Söz konusu ürünlere ilişkin nakliye araçlarını ilgilendiren koşullar - Belge verme ve bulundurma - Ürün tanımlama ve işaretleme Madde 116 İmha etme (yakma) tesislerinin inşaat şantiyesi, bu tesislerin projelendirilmesi ve yapımına başlanması, kullanma alanları ve ölü hayvanların bulunacağı alanlar konusunda Ulusal Veterinerlik Servisi ile mutabakata varılacaktır. Madde 117 - Bakanlık, imha etme (yakma) tesislerinin inşaatı ve kapatılması için izin verecektir. İmha etme tesisinin ve nihai ürünlerin emniyetinin kontrolü, Ulusal Veterinerlik Servisi tarafından denetlenecektir. İmha (yakma) tesislerinin çalışma izin, usul ve esaslarına ilişkin şartlar Bakanlıkça düzenlenecektir. Madde 118 Hayvansal ham madde ve ürünlerin üretimi, işlenmesi, depolanması ve ticareti ile ilgili gerçek ve tüzel kişiler; ölü hayvanları yada hayvan atıklarını; bunların imha edileceği yerlerine götürülünceye kadar tecrit edilmiş tesisler, konteynırlar yada özel olarak tecrit edilmiş alanlarda depo edeceklerdir. Madde 119 İmha tesisleri, sorumlu oldukları bölge içinden gelen tüm ölü hayvanları toplamak ve kabul etmekle mükellef olacaklardır. Madde 120 a) İmha (yakma) tesislerinin kapsamında bulunmayan yerlerde, hayvan ölüleri ile hayvansal diğer atıkların imha edilmesi, Bakanlıkça belirlenecek Belediyeler tarafından inşa edilmiş yerlerde yapılacaktır. b) İlgili tesislerin, a bendi kapsamında hayvan ölüsü toplama, gömme ve çevre temizliği (dezenfekte etme, böcek – haşere ve kemirgen hayvanlarla mücadele ve etrafa hoş koku verilmesi) masrafları, belediyelerce karşılanacaktır. Madde 121. Çalışmalarında hayvan, hayvan ürünleri, hastalık ajanları ve diğer tekno-gen kirletici maddeler kullanan eğitim, bilim ve üretim tesisleri, kuruluşları, birimleri, istasyonları ve laboratuarları; çevre koruması ile ilgili tedbirleri almakla mükelleftir.
DOKUZUNCU KISIM Müşterek Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM Cezai Hükümler
İdari para cezası verme yetkisi Madde 122 - Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları bu Kanunda belirtilen denetime yetkili merciler tarafından verilir İdari cezalara itiraz Madde 123 - İdari para cezalarına karşı cezanın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde idare mahkemesine dava açılabilir. İdare para cezalarının ödenme süresi ve tahsili Madde 124 - Verilen para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerince tebliğ edilir. İtiraz verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz zaruri olmayan hallerde evrak üzerinde gerekli inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdari para cezalarının ödenme süresi cezanın tebliğinden itibaren otuz gündür. Bu süre içinde ödenmeyen cezalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre Maliye bakanlığı ilgili birimlerince tahsil olunur. Cezalar
Madde 125 – Bu Kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. a) 17 nci madde hükümlerinde öngörülen veteriner hekimlik mesleğinin icrası ile ilgili kurallara uymayanlara 6 ay hapis cezası. b) Hayvan sağlığı faaliyetleri ile ilgili bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. 1) 27 ve 28 nci madde hükümlerinde öngörülen hastalık yönünden denetimlerde denetime izin vermeyen kişi, kurum ve kuruluşlara, miktarı Bakanlıkça her yıl belirlenecek idari para cezası. 2) 30 uncu madde hükümlerine göre bulaşıcı hayvan hastalığını veya sebebi belli olmayan hayvan ölümlerini ihbarla yükümlü olup da geçerli bir özrü olmaksızın 48 saat içinde söz konusu madde de yazılı görevlilere bildirmeyenlere fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa bir milyar liradan beş milyar liraya kadar idari para cezası. 3) 34 ve 35 inci madde hükümlerine geçerli bir özrü olmaksızın uymayan hükümet veteriner hekimi ile aynı maddelerde yazılı makam ve kuruluşların görevli memurları fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa bir milyar liradan beş milyar liraya kadar idari para cezası. 4) 37 nci madde hükümlerinde belirtilen tedbirlere uymayan kişi, kurum ve kuruluşlara beş milyar liradan elli milyar liraya kadar idari para cezası 5) Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvan veya hayvan maddelerini yahut bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeleri her ne suretle olursa olsun kordon altına alınan yerler ile önceden tespit ve ilan edilmiş bulunan yasak bölgeler dışına çıkaranlar, bu suretle çıkarılmış hayvan veya hayvan maddelerini satanlar, başkalarına devredenler veya bu işlere vasıta olanlar, bu yerlere hayvan veya hayvan maddelerini sokanlar, hayvan veya hayvan maddelerini tecrit veya muhafaza altına alındıkları yerler dışına çıkaranlar ile öldürülmüş veya imha edilmiş hayvan veya hayvan maddelerini gömüldükleri yerlerden çıkaranlar iki aydan altı aya kadar hapis ve yirmi beş milyar liradan yüz milyar liraya kadar idari para cezası. 6) Mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmiş olmasına rağmen 41 inci maddenin d bendi hükümlerinin aksine; hastalıklara karşı hayvanlarını aşılamak veya ilaçlamak üzere mahalline giden görevli memura hayvanlarını aşılatmayan, ilaçlatmayan veya bu Kanuna göre muayene ve teste tabi tutulması gerekli hayvanları muayene ve teste tabi tutturmayan, biyolojik madde, ilaç ve tanı bedellerini ödemeyen hayvan sahipleriyle bunların yokluğunda hayvanların bakım ve gözetimi ile uğraşanlara bir milyar lira idari para cezası. 7) 47 nci madde hükümleri çerçevesinde verilen talimatlara uymayanlara bir milyar liradan beş milyar liraya kadar idari para cezası. c) Hayvan nakilleri, ticareti, tanımlanması ve kaydı ile ilgili bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. 1) Bu Kanun kapsamında verilecek menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporlarını sahte olarak düzenleyenler veya gerçek bir menşe şahadetnamesi yahut veteriner sağlık raporu üzerinde tahrifat yapanlar veya bu evrakı bilerek kullananlar ile hayvan veya hayvan maddelerini ihtiva eden vasıta veya kaplara konmuş olan işaret veya damgaları menfaat kastı ile değiştirenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan sekiz aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 2) Gerçeğe uygun olmayan menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu veren memurlar ve hastalıklı hayvanlarla hayvan maddeleri için hastalıklı olduklarını bilerek menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu düzenleyen veya veren memurlar, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde dört aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. 3) Hayvan park, pazar ve panayırlarından başka yerlerde canlı hayvan satanlara beş yüz milyon lira idari para cezası. 4) Menşe şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz olup menşei ile menşeinde salgın hastalık olmadığı tespit edilen hayvanları naklederken veya naklettirirken yakalanan veya ele geçirilen hayvan sahiplerine bir milyar beş yüz milyon lira idari para cezası. 5) Menşei tespit edilemeyen veya menşeinde salgın hastalık tespit edilen hayvanlardan masrafları hayvan sahipleri tarafından karşılanmak üzere karantinaya alınan ve karantina sonunda hastalıksız olduğu anlaşıldığı için veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılan hayvan sahiplerine iki milyar lira idari para cezası. 6) Veteriner sağlık raporsuz sevk edildikleri ve menşeinde hastalık bulunmadığı anlaşılan ve veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılan hayvan maddelerinin sahiplerine bir milyar lira idari para cezası. 7) Menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu olmayan hayvanların kesiminin yapıldığı mezbaha, kombina ve kesim yerlerinin sahiplerine dört milyar lira idari para cezası. 8) Menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu olmayan hayvan ve hayvan maddelerini taşıyan nakil vasıtaları 3 ay süre ile trafikten men edilerek nakil vasıtalarının sahiplerine beş yüz milyon lira, idari para cezası verilir.Ayrıca Hayvan ve hayvan maddelerini, Bakanlık tarafından belirlenen şartlara uygun olmayan vasıtalarla ve uygun olmayan şekilde taşıyanların nakil vasıtaları bir ay süre ile trafikten men edilir. 9) 62 ve 63 üncü maddeler kapsamında hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması işlemlerine uymayan kişi, kurum ve kuruluşlar beş yüz milyon liradan 5 milyar liraya kadar idari para cezası. d) Hayvanların korunması ve refahı ile ilgili bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. 1) 66 ncı madde kapsamındaki hükümlere uymayan veya gerekli önlemleri almayanlara yüz milyon liradan bir milyar liraya kadar idari para cezası. 2) Hayvanların deneysel amaçla kullanımı hususunda 68 inci madde hükümlerine uymayan veya gerekli önlemleri almayanlara iki milyar lira idari para cezası. 3) Hayvanlar ötenazi uygulanması hususunda 70 inci madde hükümlere uymayanlara beş yüz milyon lira idari para cezası 4) Hayvanların kesimi ile ilgili 71 inci madde hükümlere uymayanlara beş yüz milyon lira idari para cezası 5) Hayvanların taşınması ile ilgili 72 inci madde hükümlerine uymayanlar hayvan başına elli milyon lira idari para cezası ve aynı madde hükümlerine uymayan tarzda hayvan nakledenlerin taşıma izinlerinin iptali. 6) 74 üncü maddenin c, d ve e bendine aykırı hareket edenlere bir milyar lira idari para cezası. 7) 74 üncü maddenin f ve g bendine aykırı hareket edenlere iki milyar lira idari para cezası. e) Halk sağlığı faaliyetleri ile ilgili bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. 1) 76 ncı maddede belirtilen yerlerde Bakanlık merkez ve taşra teşkilatınca yapılmak istenen denetim ve kontrolleri engelleyenlere ile bu denetim ve kontrolleri haber verenlere beş yüz milyon liradan iki milyar liraya kadar idari para cezası. 2) İnsan ve hayvan sağlığına zarar verecek hayvansal kökenli gıdaların ticaretini yapanlara 3 aydan 6 aya kadar hapis cezası ve iki milyar liradan elli milyar liraya kadar idari para cezası. 3) 77 nci maddenin b bendine aykırı hareketle hayvansal ürün ticareti yapanlara beş yüz milyon liradan iki milyar liraya kadar idari para cezası. 4) 79 uncu maddenin f bendine aykırı hareket eden gerçek ve tüzel kişilere beş yüz milyon liradan iki milyar liraya kadar idari para cezası.verilir ve mahkemece malların müsaderesine hükmolunur. Suçun tekerrürü halinde cezalar iki misli arttırılır. 5) Bu kanun hükümlerine aykırı olarak her türlü hayvan kesim yerleri, mezbahalar, entegre et tesisleri ile hayvansal hammadde ve ürün, katkı maddeleri, yem ve yem katkı maddelerinin üretim ve işlenmesi ile ilgili; bakanlıktan kuruluş ve çalışma izni alınmadan faaliyete geçirilen yerlerin faaliyetleri kuruluş ve çalışma izni alınıncaya kadar durdurulur ve sahiplerine iki milyar liradan yirmi milyar liraya kadar idari para cezası verilir 6) Çalışma İzni almış Kanatlı ve su canlıları dahil tüm kesim yerleri, mezbahalar ve entegre et tesisleri ile hayvansal gıda üreten ve toptan veya perakende ticaretini yapan tüm tesislerde kurallara uyulmadığının tespiti halinde, önce ikaz edilir, ikaza rağmen 3 ay içerisinde kurallara uymayan kanatlı dahil tüm kesim yerleri, mezbahalar ve entegre et tesisleri ile hayvansal gıda üreten ve toptan veya perakende ticaretini yapan tüm tesisler faaliyetleri durdurularak bu yerlerin sahibi olan gerçek ve tüzel kişilere iki milyar liradan yirmi milyar liraya kadar idari para cezası. Bu yerlerin faaliyete geçmesini müteakip yapılan denetimde tekrar kurallara uyulmadığı tespit edilen yerin sahibine bir önce uygulanan idari para cezasının 2 katı uygulanır ve Sorumlu Yöneticinin aynı tesiste görev yapmasına izin verilmez. Sorumlu Yöneticinin görev aldığı 2 değişik tesiste kurallara uyulmaması durumunda aynı Sorumlu Yöneticiye tekrar bu nitelikte herhangi bir iş verilmez. Çalışma İzni almış Kanatlı ve su canlıları dahil tüm kesim yerleri, mezbahalar ve entegre et tesisleri ile hayvansal gıda üreten ve toptan veya perakende ticaretini yapan tüm tesislerin yapılan müteakip denetimlerinde yine kurallara uyulmadığının tespiti halinde, verilen çalışma izni 6 ay süre ile askıya alınır veya ihlal edilen kural veya kuralların niteliğine bağlı olarak iptal edilir. Kanatlı ve su canlıları dahil tüm kesim yerleri, mezbahalar ve entegre et tesisleri ile hayvansal gıda üreten tüm tesisleri Bakanlık dan kuruluş ve çalışma izni almadan faaliyete geçiren gerçek ve tüzel kişilere iki milyar liradan yirmi milyar liraya kadar idari para cezası verilir ve çalışma izni alana kadar faaliyetleri engellenir. Sorumlu Yönetici ve yeterli sayıda muayene veteriner hekimi İstihdamı zorunlu bulunan tesislerde yeterli sayıda muayene veteriner hekimi ve Sorumlu Yönetici istihdam etmeyen tesislerin faaliyeti durdurularak, tesis sahibi olan gerçek ve tüzel kişilere beş milyar lira idari para cezası. f) Bu Kanunun 92 nci maddesine göre tespit edilmiş olan gümrük kapılarından başka yerlerden hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya ihraç edenler veya transit geçirenler veya kanunun 89 uncu maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde gümrük kapılarından veya hududun tamamından yurda sokulması yasaklanan hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya transit geçirenler ile ithal, ihraç ve transit işlemleri nedeniyle karantina veya muayene yerlerine alınmış hayvanlar veya el konulmuş hayvan maddelerini kaçıranlar, veteriner sağlık raporu olsun veya olmasın fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde üç aydan bir yıla kadar hapis ve beş milyar liradan yirmi milyar liraya kadar idari para cezası verilir. g) Veteriner tıbbi ürünlerle ilgili bu kanun hükümlerine aykırı hareket edenlere aşağıdaki cezalar verilir. 1) Ruhsatsız veteriner müstahzarlara Bakanlıkça el konulur ve Savcılıklara suç duyurusunda bulunulur. Bakanlıktan ruhsatlı olmayan veteriner müstahzarları imal eden, ithal eden, ticarete ve kullanıma arz edenler ile tanıtımını yapanlar 1 ile 4 milyar arasında para cezasına çarptırılır ve masrafı sorumlusuna ait olmak üzere ürünler imha edilir. Satış yerleri 1 ay ile 6 ay arasında kapatılır. Söz konusu tıbbi müstahzarların Bakanlıkça gıda değeri olan hayvanlara yasaklanan maddeler içermesi durumunda cezalar 2 misli uygulanır ve sorumlular 3 aydan 1 yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır. 2) Ruhsatlı fakat raf ömrü dolmuş ya da hatalı olan müstahzarın kullanıma ve ticarete arz edilmesi de yasaktır. Bu tür müstahzarların piyasadan geri çekilmesi ya da toplatılması sağlanır ve bunları ticarete arz edenler 500 milyon liradan 1 milyar liraya kadar para cezasına çarptırılır. Bu satış yerleri 1 hafta ile 1 ay arasında kapatılır. Ruhsatlı bir üründe hata tespit edildiğinde ruhsat sahibinin teknik görüşü istenir ve talebi halinde ikinci tahlil giderleri ruhsat sahibine ait olmak üzere ruhsat sahibinin nezaretinde yapılabilir. Hatalı müstahzarlar teknolojik imkanlar elverdiğinde ıslah ve sonrasında ticarete arz edilebilir. 3) İmal yerleri ve laboratuarların ruhsat dosyasındaki bilgilere uygun olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildiğinde imalat durdurulur. Ruhsatlı imal yerlerinin ruhsatsız bir müstahzarı imal ettiği ve ticarete arz ettiği tespit edildiğinde imal yerinin faaliyeti geçici olarak 6 ay süreyle durdurulur. h) 19 ve 20 nci madde hükümlerine aykırı hareket edenlere 500 milyon liradan iki milyar liraya kadar idari para cezasın verilir.
İKİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Birden fazla hükmün ihlali Madde 126 - Bu Kanunda suç olarak öngörülen fiiller başka kanunlara göre de suç ise, en ağır cezayı gerektiren kanun hükümleri uygulanır. Fiili ile bu Kanunun birden fazla hükmünü ihlal edenlere daha ağır olan ceza verilir. Fiillerin tekrarı Madde 127 - Bu Kanunda, ceza hükmü altına alınmış, fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir kat, daha fazla tekrarı halinde üç kat arttırılarak verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Son Hükümler Avrupa Birliği Uyumu Madde 128 –Bakanlık, Avrupa Birliği müktesebatının bu yasanın uygulama alanı içine alınması amacı ile bu yasa çerçevesinde yönetmelik yada yasal düzenleme çıkarmaya yetkilidir. Düzenleme Yetkisi Madde 129 - Bu Kanunun uygulanması ile ilgili yönetmelikleri çıkarmaya ve her türlü düzenlemeyi yapmaya Bakanlık yetkilidir. Bu kanun gereği çıkarılması gereken yönetmelikler bu kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde hazırlanır Yürürlükten kaldırılan kanunlar Madde 130–Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra bu kanunla çelişen kanun hükümleri yürürlükten kalkmıştır Yürürlük Madde 131 –Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde132 –Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür